ทุกโรงงานมีฮีโร่ของตน
ช่างเชื่อมที่มอง fit-up ครั้งเดียวก็รู้ว่าต้องระวังอะไร
หัวหน้างานที่จำได้ว่าลูกค้ารายนี้ยอมรับอะไรไม่ได้
welding coordinator ที่เห็น WPS แล้วรู้ทันทีว่าหน้างานกำลังจะมีปัญหา
inspector ที่จับสัญญาณเล็ก ๆ ได้ก่อนมันกลายเป็น defect ใหญ่
คนเหล่านี้มีคุณค่าอย่างยิ่ง และไม่มีระบบใดควรพยายามลดคุณค่าของประสบการณ์ ความรับผิดชอบ หรือวิจารณญาณทางวิชาชีพของพวกเขา
แต่โรงงานที่ฝากคุณภาพไว้กับฮีโร่เพียงไม่กี่คน กำลังทำให้คุณภาพขึ้นกับว่าใครอยู่ตรงนั้นในวันนั้น
หากช่างคนเก่งลาหยุด งานยังถูกเชื่อมถูกต้องหรือไม่
หากหัวหน้างานย้ายกะ fit-up ยังถูกปล่อยอย่างมีวินัยหรือไม่
หาก welding coordinator ไม่อยู่ ใครมีอำนาจหยุด deviation ที่สำคัญ
หากผู้รับจ้างช่วงเปลี่ยนคน โรงงานยังพิสูจน์การควบคุมได้หรือไม่
หากลูกค้าถามถึงรอยเชื่อมเมื่อหลายปีก่อน ระบบยังตอบได้หรือไม่ โดยไม่ต้องพึ่งความจำของใคร
นี่คือเหตุผลที่ระบบมีความสำคัญ
ระบบไม่ได้แทนที่คนเก่ง มันทำให้ความเก่งของคนถูกแปลงเป็นวิธีทำงานที่ผู้อื่นเรียนรู้ ใช้ต่อ และตรวจสอบได้ ระบบทำให้การตัดสินใจสำคัญไม่หายไปในบทสนทนา ทำให้คนหน้างานไม่ต้องเดา ทำให้ผู้ตรวจไม่ต้องรับภาระค้นหาปัญหาเพียงคนเดียว และทำให้ผู้บริหารเห็นว่าความเสี่ยงกำลังก่อตัวตรงไหนก่อนมันกลายเป็นต้นทุนหรือความเสียหาย
นั่นคือความหมายของ 5C
Competence ทำให้โรงงานรู้ขอบเขตของสิ่งที่ตนรับผิดชอบได้
Control ทำให้เงื่อนไขของคุณภาพเกิดขึ้นก่อนเริ่มเชื่อม
Conformity ยืนยันว่าผลลัพธ์เป็นไปตาม requirement
Consistency ทำให้ผลที่ถูกต้องไม่เปลี่ยนไปตามคน กะ หรืองาน
Confidence ทำให้ทั้งหมดพิสูจน์ได้ต่อผู้ที่ต้องเชื่อถือผลิตภัณฑ์นั้น
ISO 3834 จึงไม่ควรจบลงที่วันได้รับ certificate และไม่ควรถูกจำกัดอยู่ในห้องของฝ่ายคุณภาพ มันควรอยู่ใน quotation ที่ไม่สัญญาเกิน capability อยู่ใน technical review ที่กล้าถามคำถามยาก อยู่ใน WPS ที่ช่างใช้ได้จริง อยู่ใน hold point ที่ป้องกันความเสียหายก่อนเกิด อยู่ใน NCR ที่ไม่ซ่อนความผิดปกติ และอยู่ใน dossier ที่เล่าเรื่องของรอยเชื่อมได้ครบ
รอยเชื่อมที่เชื่อถือได้ไม่ได้เกิดจากความหวังว่าจะไม่มีอะไรผิดพลาด
มันเกิดจากการยอมรับว่าสิ่งผิดปกติอาจเกิดขึ้นได้ แล้วออกแบบระบบให้คนเห็นมันเร็ว ตัดสินใจได้ถูก ซ่อมอย่างมีหลักฐาน และเรียนรู้จนความผิดปกติเดิมเกิดซ้ำได้ยากขึ้น
ในที่สุด ลูกค้าไม่ได้ซื้อเพียงโลหะที่ถูกเชื่อมเข้าด้วยกัน เขาซื้อความมั่นใจว่าผลิตภัณฑ์นั้นถูกสร้างโดยองค์กรที่รู้ว่าตนกำลังรับผิดชอบอะไร ควบคุมสิ่งสำคัญอย่างไร และพิสูจน์สิ่งที่ทำได้เมื่อถูกถาม
และเมื่อโรงงานสร้างความสามารถเช่นนี้ได้จริง รอยเชื่อมที่เชื่อถือได้ก็ไม่ควรต้องรอฮีโร่
สิ่งที่เปลี่ยนไปเมื่อระบบทำงานแทนฮีโร่
โรงงานที่พึ่งฮีโร่ไม่ได้ทำงานแย่เสมอไป หลายแห่งผลิตงานคุณภาพสูงมาหลายปี ปัญหาคือคุณภาพนั้นผูกอยู่กับคนไม่กี่คน และไม่มีใครรู้ว่ามันจะอยู่ต่อไปได้อีกนานเท่าไร
เมื่อคนคนนั้นลาออก เกษียณ ป่วย หรือถูกดึงไปดูงานอื่น สิ่งที่หายไปไม่ใช่แค่แรงงานหนึ่งคน แต่คือชุดการตัดสินใจที่ไม่เคยถูกเขียนไว้ที่ใด ว่ารอยต่อแบบนี้ต้องระวังอะไร ทำไมงานนี้ต้องอุ่นก่อน และเมื่อไรควรหยุดแล้วถาม
ระบบที่ดีไม่ได้ทำให้คนเก่งหมดความสำคัญ มันทำให้ความรู้ของคนเก่งกลายเป็นสมบัติขององค์กร และทำให้คนที่เพิ่งเข้ามาไม่ต้องเรียนรู้ด้วยการทำงานเสียก่อน
ห้าคำถามที่เหลืออยู่
หากปิดหนังสือเล่มนี้แล้วจำอะไรไม่ได้เลย ขอให้เหลือคำถามห้าข้อนี้ไว้ เพราะมันคือ 5C ในรูปที่ใช้ถามได้จริงในเช้าวันจันทร์
| คำถาม | สิ่งที่มันวัด |
|---|---|
| เรารู้หรือไม่ว่ากำลังรับผิดชอบงานระดับใด และมีคนที่มีความสามารถตรงกับระดับนั้น | Competence |
| เงื่อนไขที่ทำให้รอยเชื่อมถูกต้องถูกออกแบบไว้ก่อนเริ่มอาร์ก หรือถูกแก้เอาเมื่อเกิดปัญหา | Control |
| ผลลัพธ์ที่ส่งมอบตรงกับสิ่งที่ตกลงไว้ และเราพิสูจน์ได้ว่าตรง | Conformity |
| ผลลัพธ์นั้นเกิดซ้ำได้เมื่อเปลี่ยนคน เปลี่ยนกะ และเปลี่ยนงาน | Consistency |
| เมื่อมีคนถามถึงรอยเชื่อมหนึ่งรอย เราตอบได้เร็ว ถูกต้อง และตรวจสอบย้อนได้ | Confidence |
คำถามทั้งห้าข้อนี้ไม่ต้องรอ audit ไม่ต้องรอลูกค้า และไม่ต้องรอเหตุการณ์ที่ทำให้ต้องตอบ โรงงานถามมันเองได้ทุกเดือน และคำตอบที่เปลี่ยนไปตามเวลาคือหลักฐานที่ดีที่สุดว่าองค์กรกำลังพัฒนาจริงหรือเพียงรักษาสถานะเดิมไว้
จุดเริ่มต้นที่เล็กพอจะเริ่มได้พรุ่งนี้
ไม่มีโรงงานใดเปลี่ยนทั้งระบบในสัปดาห์เดียว และไม่จำเป็นต้องทำเช่นนั้น สิ่งที่ทำได้ทันทีคือหยิบงานที่กำลังผลิตอยู่หนึ่งชิ้น แล้วลองเดินย้อนกลับไปหาที่มาของมันทีละขั้น
• ชิ้นนี้ผลิตตาม WPS ฉบับใด และ WPS ฉบับนั้นครอบคลุมสิ่งที่ทำจริงหรือไม่
• ใครเป็นผู้เชื่อม และคุณสมบัติของเขายังครอบคลุมงานนี้อยู่หรือไม่
• วัสดุและ consumable ที่ใช้ ผูกกลับไปยังเอกสารรับรองฉบับใดได้
• ตรวจอะไรไปแล้วบ้าง ตามเกณฑ์ใด และใครเป็นผู้ยอมรับ
• ถ้ามีการซ่อม ใครเป็นผู้อนุมัติ และตรวจซ้ำอย่างไร
การเดินครั้งนี้ใช้เวลาไม่นาน แต่บอกได้เกือบทั้งหมดว่าระบบของโรงงานอยู่ตรงไหน จุดที่เดินสะดุดคือจุดที่ควรเริ่มปรับก่อน ไม่ใช่จุดที่เขียน procedure เพิ่ม แต่คือจุดที่ข้อมูลขาดตอน
รอยเชื่อมที่เชื่อถือได้ไม่ควรต้องรอฮีโร่ มันควรเป็นผลปกติของระบบที่ออกแบบไว้ให้ทำงานถูกตั้งแต่ครั้งแรก และทำถูกซ้ำได้แม้ในวันที่ไม่มีใครจับตามอง