บทนำ

รอยเชื่อมที่ร้าวมักถูกพบหลังจากทุกอย่างเสร็จแล้ว ชิ้นงานประกอบแล้ว ตรวจแล้ว บางครั้งส่งมอบแล้ว แต่สิ่งที่ทำให้มันร้าวถูกตัดสินไว้ก่อนอาร์กแรกจะติด ในวันที่มีคนเลือกเหล็ก เลือกลวด กำหนด preheat และเขียนค่าลงใน WPS

หนังสือเล่มนี้ว่าด้วยการตัดสินใจชุดนั้น คือการตั้งเงื่อนไขการเชื่อมให้เหมาะกับวัสดุ โดยใช้ EN 1011 ซึ่งเป็นชุดข้อแนะนำการเชื่อมวัสดุโลหะ เป็นโครง ร่วมกับ ISO/TR 15608 ซึ่งจัดวัสดุเป็นกลุ่มตามพฤติกรรมตอนเชื่อม

แนวคิดหลักของเล่ม

เงื่อนไขการเชื่อมเป็นคันโยกจำนวนไม่มาก คือความร้อนที่ใส่ อุณหภูมิก่อนและระหว่างเชื่อม ไฮโดรเจน ลวด ลำดับ และการอบ วัสดุแต่ละกลุ่มต้องการให้ตั้งคันโยกเหล่านี้ต่างกัน และบางกลุ่มต้องการในทิศตรงข้ามกัน เหล็กคาร์บอนต้องการความร้อนเพื่อไม่ให้ร้าว เหล็กกล้าไร้สนิมออสเทนนิติกและอะลูมิเนียมต้องการให้จำกัดความร้อน นิสัยที่ถูกต้องกับวัสดุหนึ่งจึงเป็นต้นเหตุของปัญหาในอีกวัสดุหนึ่ง

ค่าที่ถูกต้องใน WPS ยังไม่พอ ค่านั้นต้องเกิดขึ้นจริงที่หน้างาน และคนที่ทำให้มันไม่เกิดมักไม่ใช่ช่างเชื่อม ทุกหน้าของภาค Atlas จึงมีกล่องว่าถ้าเงื่อนไขหลุดซ้ำ ให้สงสัยระบบ เช่นเดียวกับใน Defect Atlas

ความสัมพันธ์กับ Defect Atlas

Defect Atlas เริ่มจากสิ่งที่พบในรอยเชื่อม แล้วไล่กลับไปหาสาเหตุ เล่มนี้เริ่มจากอีกด้าน คือจากวัสดุและเงื่อนไข แล้วไล่ไปข้างหน้าว่าจะเกิดอะไรถ้าตั้งผิด สองเล่มใช้รหัสชุดเดียวกัน หน้าที่เกี่ยวกันมีแถบ “โยงไป Defect Atlas” พร้อมรหัสของหน้านั้น เล่มนี้อ่านได้โดยไม่ต้องมีเล่มแรก แต่รูปแบบของรอยร้าว วิธีตรวจ และเกณฑ์ยอมรับ อยู่ในเล่มแรกเท่านั้น

โครงสร้างของเล่ม

วิธีอ่านหน้าคู่

หน้าคู่ทุกหน้าใช้แม่แบบเดียวกับ Defect Atlas หน้าซ้ายชื่อ “มองแล้วรู้” มีรูปหนึ่งรูปและข้อความสั้นที่บอกว่าเรื่องนี้คืออะไร หน้าขวาชื่อ “อ่านแล้วเข้าใจ” มีกลไก ตัวเลข และตาราง หน้าคู่มีสามชนิด และรหัสมุมหน้าบอกชนิด

รหัสกระบวนการเชื่อมใช้ตาม ISO 4063 เช่น 111 คือการเชื่อมอาร์กด้วยลวดหุ้มฟลักซ์ 135 คือ MAG 141 คือ TIG และ 121 คือการเชื่อมใต้ฟลักซ์

เล่มนี้เขียนเพื่อใคร

• วิศวกรงานเชื่อมและผู้ประสานงานงานเชื่อม ใช้กำหนดและทบทวนเงื่อนไขใน WPS
• ผู้ตรวจสอบและผู้ตรวจประเมิน ใช้ตรวจว่า WPS มีตัวแปรครบ และหลักฐานหน้างานตรงกับเอกสาร
• อาจารย์และนักศึกษา ใช้เป็นตำราประกอบ โดยมีคำถามและแนวคำตอบ
• ฝ่ายจัดซื้อ ผู้วางแผน และผู้จัดการโรงงาน อ่านบทที่ 5 บทที่ 8 และกล่องสงสัยระบบ เพื่อเห็นว่าการตัดสินใจใดของตนเปลี่ยนเงื่อนไขการเชื่อม

มาตรฐานที่ใช้อ้างอิง

เนื้อหาทั้งเล่มอ้างจากมาตรฐานฉบับปีต่อไปนี้ เลขข้อ เลขตาราง และค่าตัวเลขทุกค่าในเล่มเป็นของฉบับเหล่านี้

มาตรฐานถูกทบทวนและออกฉบับใหม่เป็นระยะ หนังสือเล่มนี้ไม่ได้ปรับตามทุกครั้ง ผู้อ่านที่ใช้มาตรฐานฉบับปีอื่นควรเทียบเลขข้อ เลขกลุ่ม และค่าตัวเลขกับฉบับของตนก่อนนำไปใช้ หลักการ กลไก และวิธีคิดในเล่มยังใช้ได้ แม้รายละเอียดของฉบับจะต่างไป

ผู้อ่านที่ไม่มีมาตรฐานอยู่ในมือใช้เล่มนี้เป็นคู่มือทำความเข้าใจได้ ส่วนผู้อ่านที่มีมาตรฐานจะใช้เล่มนี้เป็นแผนที่นำทางเข้าไปในมาตรฐานได้เร็วขึ้น

ขอบเขตและข้อจำกัด

เล่มนี้ครอบคลุมการเชื่อมอาร์กของเหล็กเฟอร์ริติก เหล็กกล้าไร้สนิม และอะลูมิเนียมรีด เล่มนี้ไม่ครอบคลุมเหล็กหล่อ อะลูมิเนียมหล่อ นิกเกิล ไทเทเนียม ทองแดง การเชื่อมวัสดุหุ้ม และการเชื่อมด้วยลำพลังงาน

EN 1011 เป็นข้อแนะนำ ไม่ได้เป็นข้อกำหนด และเลขกลุ่มวัสดุที่ EN 1011-2 กับ EN 1011-3 อ้างตรงกับ ISO/TR 15608:2017 เพียงบางกลุ่ม เล่มนี้ใช้เลขกลุ่มของ ISO/TR 15608:2017 ตลอดเล่ม และบอกความต่างไว้ในหน้ากลุ่ม 4 หน้ากลุ่ม 7 และบทที่ 8

เล่มนี้ไม่ได้ใช้แทนมาตรฐาน ตัวเลขและตารางเป็นการสรุปเพื่อความเข้าใจ และหนังสือไม่ได้พิมพ์กราฟของมาตรฐานซ้ำ การกำหนดเงื่อนไขของงานจริงต้องใช้มาตรฐานฉบับที่สัญญาอ้างถึง ข้อแนะนำของผู้ผลิตเหล็กและลวด และการรับรองขั้นตอนการเชื่อมตามข้อกำหนดของงาน ส่วนคำอธิบายกลไก กล่องสงสัยระบบ และกรณีในบทที่ 8 เป็นแนวทางทางวิศวกรรม ไม่ได้มาจากมาตรฐาน