มองแล้วรู้
ผลรวมพื้นที่ของ imperfection ทั้งหมดที่เห็นเมื่อมองตามแนวยาวของรอยเชื่อม เทียบกับพื้นที่ประเมิน ใช้จำกัดปริมาณรวมเมื่อมี imperfection หลายตัวกระจายตามความยาว ซึ่งแต่ละตัวผ่านเกณฑ์ของตัวเอง
พื้นที่ประเมินยาว lp กว้าง wp แต่ละ imperfection คิดเป็นสี่เหลี่ยมสูง h ยาว l
ต่างจากข้อ 4.1 อย่างไร
ข้อ 4.1 ดูหน้าตัดขวางเดียว คือ imperfection ที่ซ้อนกันในทิศความหนา ข้อ 4.2 ดูตามความยาว คือ imperfection ที่เรียงต่อกันตามแนวเชื่อม รอยต่อหนึ่งต้องผ่านทั้งสองข้อ ข้อแรกกันไม่ให้หน้าตัดใดอ่อนเกินไป ข้อหลังกันไม่ให้แนวเชื่อมช่วงใดมี imperfection หนาแน่นเกินไป
อ่านแล้วเข้าใจ
วิธีคิด
| 1 กำหนดพื้นที่ประเมิน | ความยาว lp คูณความกว้าง wp ของแนวเชื่อม เลือกช่วงที่มี imperfection มากที่สุด |
| 2 คิดพื้นที่แต่ละตัว | ความสูง h คูณความยาว l |
| 3 ตรวจระยะห่าง | ถ้าระยะ D ระหว่างสองตัวสั้นกว่าความยาวของตัวที่สั้นกว่า ให้เพิ่มพื้นที่เชื่อมระหว่างกัน เท่ากับค่าเฉลี่ยของความสูงสองตัวคูณด้วย D |
| 4 รวมและเทียบ | Σ(h × l) หารด้วย lp × wp คิดเป็นร้อยละ |
เกณฑ์ตาม ISO 5817:2023 ข้อ 4.2
| รายการ (ข้อ) | D | C | B |
|---|---|---|---|
| t ≥ 0.5 mm | Σ(h × l) ≤ 16 % | Σ(h × l) ≤ 8 % | Σ(h × l) ≤ 4 % |
ดู Annex A ของมาตรฐานประกอบ สองตัวที่อยู่ใกล้กันยังต้องถือเป็น imperfection เดียวตามข้อ 5 และประเมินความยาวรวมด้วยเกณฑ์รายตัว เกณฑ์ถอดจาก ISO 5817:2023
ตัวอย่างการประเมิน
รอยต่อชนหนา 20 mm แนวเชื่อมกว้าง wp = 20 mm ประเมินช่วง lp = 100 mm พื้นที่ประเมิน 2,000 mm² พบ slag สามตัวที่อยู่ห่างกันพอ ไม่ต้องนับรวม
| ตัวที่ | h × l | พื้นที่ |
|---|---|---|
| 1 | 3 mm × 20 mm | 60 mm² |
| 2 | 2 mm × 18 mm | 36 mm² |
| 3 | 2 mm × 15 mm | 30 mm² |
| รวม | 126 mm² = 6.3 % |
แต่ละตัวผ่านเกณฑ์ slag ของระดับ C (h ≤ 3 mm, l ≤ 20 mm) ผลรวม 6.3 % ผ่านระดับ C ซึ่งจำกัดที่ 8 % แต่เกิน 4 % ของระดับ B
คิดต่อ
ถ้าพบบ่อย ให้สงสัยระบบ
- รายงาน RT ระบุชนิดและขนาดของ imperfection แต่ไม่ระบุตำแหน่งตามความยาว จึงคิดพื้นที่รวมไม่ได้
- เกณฑ์ที่หน้างานใช้เป็นตารางย่อที่ตัดข้อ 4.1 และ 4.2 ออก
- ช่วงประเมินถูกเลือกตามความสะดวก ไม่ใช่ช่วงที่มี imperfection มากที่สุด
- imperfection จำนวนมากที่ผ่านเกณฑ์รายตัวถูกรายงานว่างานผ่าน โดยไม่มีใครถามว่าทำไมจึงมีมาก
คำถามท้ายหน้า
- ในตัวอย่าง ถ้าตัวที่ 2 กับตัวที่ 3 อยู่ห่างกัน 10 mm ต้องคิดพื้นที่ใหม่อย่างไร และผลรวมยังผ่านระดับ C หรือไม่
- ทำไมรอยต่อที่ผ่านข้อ 4.2 จึงยังต้องตรวจข้อ 4.1 อีก
แนวคำตอบ
1. ในตัวอย่าง ถ้าตัวที่ 2 กับตัวที่ 3 อยู่ห่างกัน 10 mm ต้องคิดพื้นที่ใหม่อย่างไร และผลรวมยังผ่านระดับ C หรือไม่
ระยะ 10 mm สั้นกว่าตัวที่สั้นกว่า (15 mm) จึงเพิ่มพื้นที่เชื่อมระหว่างกัน (2 + 2)/2 × 10 = 20 mm² ผลรวมเป็น 146 mm² หรือ 7.3 % ยังไม่เกิน 8 % แต่ตามข้อ 5 ของมาตรฐาน สองตัวนี้ต้องถือเป็น imperfection เดียวที่ยาว 18 + 10 + 15 = 43 mm ซึ่งเกินเกณฑ์ slag ของระดับ C ที่ l ≤ s = 20 mm รอยต่อจึงไม่ผ่านระดับ C ที่ขั้นประเมินรายตัว
2. ทำไมรอยต่อที่ผ่านข้อ 4.2 จึงยังต้องตรวจข้อ 4.1 อีก
ข้อ 4.2 คุมปริมาณรวมตามความยาว ส่วนข้อ 4.1 คุมการซ้อนกันในทิศความหนา รอยต่อที่มี imperfection น้อยตามความยาวยังอาจมีหน้าตัดหนึ่งที่ซ้อนกันหลายตัวได้