Imperfection ไม่ใช่ defect

รอยเชื่อมที่ไม่มีความไม่สมบูรณ์เลยไม่มีอยู่จริง คำถามที่ถูกคือความไม่สมบูรณ์แบบใด ขนาดเท่าใด ที่งานนี้ยอมรับได้

ในหน้างาน คำว่า defect ถูกใช้เรียกทุกอย่างที่ไม่สวย ตั้งแต่เม็ดโลหะกระเด็นจนถึงรอยร้าว การใช้คำเดียวกับของที่ร้ายแรงต่างกันมากทำให้เกิดผลสองทาง ทางหนึ่งคือซ่อมสิ่งที่ไม่จำเป็นต้องซ่อม อีกทางหนึ่งคือปล่อยสิ่งที่ต้องซ่อมเพราะเห็นจนชิน

มาตรฐานแยกสองคำนี้ออกจากกัน ISO 6520-1 นิยาม imperfection ว่าความไม่ต่อเนื่องในรอยเชื่อม หรือความเบี่ยงเบนจากรูปทรงที่ตั้งใจไว้ และนิยาม defect ว่า imperfection ที่ไม่ยอมรับ ทุก defect จึงเป็น imperfection แต่ imperfection ส่วนใหญ่ไม่ใช่ defect การตัดสินว่าอันใดข้ามเส้นไม่ได้ขึ้นกับความรู้สึกของผู้ตรวจ แต่ขึ้นกับเกณฑ์ที่ตกลงกันไว้ก่อนเริ่มงาน

สามคำถาม สามเอกสาร

การตัดสินรอยเชื่อมหนึ่งแนวต้องตอบสามคำถามตามลำดับ และแต่ละคำถามมีเอกสารของตัวเอง

ISO 6520-1 เป็นเพียงพจนานุกรม ไม่บอกว่าอะไรดีหรือเสีย ISO 5817 ให้ขีดจำกัด แต่ไม่บอกว่างานของคุณต้องใช้ระดับใด คำถามที่สามจึงสำคัญที่สุดและถูกข้ามบ่อยที่สุด เมื่อแบบไม่ระบุระดับคุณภาพ ผู้ตรวจต้องเลือกเอง และผู้ผลิตกับผู้ซื้อจะพบว่าเข้าใจไม่ตรงกันเมื่องานเสร็จแล้ว

สิ่งที่ ISO 5817 ไม่ได้บอก

• วิธีตรวจ: ขีดจำกัดระบุเป็นขนาดจริงของ imperfection ไม่ได้ระบุว่าต้องใช้วิธีใดหา วิธี NDT แต่ละวิธีมีมาตรฐานระดับการยอมรับของตัวเอง ซึ่งต้องจับคู่กับระดับคุณภาพ โดย ISO 17635 ให้ความสัมพันธ์ระหว่างระดับคุณภาพกับระดับการยอมรับของ NDT แต่ละวิธี มาตรฐานระบุว่าขีดจำกัดเหล่านี้ใช้ได้โดยตรงกับการตรวจด้วยตา
• สมบัติทางโลหะวิทยา: ขอบเขตของมาตรฐานระบุว่าไม่ครอบคลุมเรื่องเช่นขนาดเกรนและความแข็ง รอยเชื่อมที่ผ่านเกณฑ์ทุกข้อยังอาจแข็งเปราะเกินไปได้
• วัสดุและกระบวนการอื่น: ครอบคลุมเหล็ก นิกเกิล ไทเทเนียม และโลหะผสมของโลหะเหล่านี้ หนาตั้งแต่ 0.5 mm เชื่อมด้วยการหลอมละลาย ไม่รวมการเชื่อมด้วยลำพลังงาน อะลูมิเนียมมีมาตรฐานแยก
• ความเหมาะสมกับการใช้งานโดยตรง: ระดับคุณภาพอ้างถึงคุณภาพการผลิตและฝีมือที่ดี การโยงระดับเข้ากับการใช้งานเป็นหน้าที่ของผู้ออกแบบ

ทำไมการแยกสองคำนี้จึงมีผลเป็นเงิน

การซ่อมไม่ใช่การลบ การเซาะและเชื่อมซ้ำเพิ่มรอบความร้อน ความเค้นตกค้าง และโอกาสเกิด imperfection ใหม่ในตำแหน่งที่เข้าถึงยากกว่าเดิม การซ่อม imperfection ที่อยู่ในเกณฑ์จึงทำให้รอยต่อแย่ลงได้ องค์กรที่แยกสองคำนี้ไม่ออกจะจ่ายสองครั้ง คือจ่ายค่าซ่อมที่ไม่จำเป็น และจ่ายด้วยคุณภาพที่ลดลงจากการซ่อมนั้น

คำถามท้ายบท

• ในโรงงานของคุณ คำว่า defect ถูกใช้กับอะไรบ้าง และมีกี่อย่างที่มีเกณฑ์เป็นตัวเลขรองรับ
• แบบงานล่าสุดที่คุณเห็น ระบุระดับคุณภาพของรอยเชื่อมไว้หรือไม่ ถ้าไม่ ใครเป็นผู้ตัดสินในทางปฏิบัติ