มองแล้วรู้
เมื่อมีการกำหนด ผู้ผลิตต้องคงการระบุและการสอบกลับไว้ตลอดกระบวนการผลิต และต้องมีระบบที่เป็นเอกสารรองรับ การระบุคือรู้ว่าสิ่งนี้คืออะไร การสอบกลับคือย้อนจากรอยเชื่อมไปหาสิ่งที่สร้างรอยเชื่อมนั้นได้
คำว่าเมื่อมีการกำหนดปรากฏสองครั้งในข้อนี้ ระดับของการสอบกลับจึงเป็นเรื่องที่ต้องตกลงตั้งแต่การทบทวนข้อกำหนด ไม่ได้มีค่าตายตัว
ภาพนี้เป็นการสรุปของหนังสือเล่มนี้เอง มาตรฐานใช้คำว่าสอบกลับถึงรอยเชื่อมแต่ละแนวกับสามเรื่อง คือช่างเชื่อม WPS และเครื่องเชื่อมแบบกลเต็มรูปแบบและอัตโนมัติ โลหะชิ้นงานเป็นการระบุหรือสอบกลับ เรื่องที่เหลือเป็นการระบุ
สามระดับต่างกันอย่างไร
| เรื่อง | ISO 3834-2 ครบถ้วน | ISO 3834-3 มาตรฐาน | ISO 3834-4 พื้นฐาน |
|---|---|---|---|
| การระบุและการสอบกลับตลอดการผลิต | คงไว้เมื่อมีการกำหนด | คงไว้เมื่อมีการกำหนด | ไม่มีข้อกำหนดเฉพาะ |
| เรื่องในระบบที่เป็นเอกสาร | 11 เรื่อง | 8 เรื่อง | ไม่มี |
| ลวดเชื่อม | ชื่อเรียก ชื่อการค้า ผู้ผลิต และหมายเลขล็อตหรือหมายเลขหลอม (cast number) | ชื่อเรียก ชื่อการค้า และผู้ผลิต | ไม่มี |
| โลหะชิ้นงาน | ระบุหรือสอบกลับ เช่นชนิดและหมายเลขหลอม | ระบุ เช่นชนิด | ไม่มี |
| เรื่องที่มีเฉพาะระดับครบถ้วน | ใบกำกับงาน (routing card) · ตำแหน่งชิ้นยึดชั่วคราว · การสอบกลับเครื่องเชื่อมแบบกลเต็มรูปแบบและอัตโนมัติถึงรอยเชื่อมแต่ละแนว | ไม่อยู่ในรายการ | ไม่มี |
ISO 3834-4:2005 ไม่มีข้อนี้ ยืนยันด้วยภาคผนวก A ของ ISO 3834-1:2005
ทำไมจึงสำคัญ
เมื่อพบปัญหากับลวดเชื่อมล็อตหนึ่ง เหล็กหมายเลขหลอมหนึ่ง หรือช่างเชื่อมคนหนึ่ง การสอบกลับคือสิ่งที่บอกว่ารอยเชื่อมใดได้รับผลกระทบ ถ้าไม่มี ทางเลือกจะเหลือเพียงตรวจทั้งหมดหรือยอมรับความเสี่ยงทั้งหมด
เอกสารและบันทึก
| ตัวอย่างเอกสาร | ตัวอย่างบันทึกและรายงาน |
|---|---|
| เอกสารที่ทำให้มีการระบุและการสอบกลับของงานเชื่อม เมื่อมีการกำหนด | บันทึกการสอบกลับ เมื่อมีการกำหนด |
ตัวอย่างจากภาคผนวก A ของ ISO/TR 3834-6:2007 ซึ่งจัดข้อ 15 ถึง 18 ไว้สำหรับ ISO 3834-2 และ ISO 3834-3 เท่านั้น ขณะที่ ISO 3834-4:2005 มีข้อ 13 เรื่องสิ่งที่ไม่เป็นไปตามข้อกำหนด และข้อ 14 เรื่องบันทึกคุณภาพ เล่มนี้ถือตัวบทของ ISO 3834-4 ดูหลักการตีความในบทนำ หัวข้อเมื่อมาตรฐานเขียนไม่ตรงกัน
อ่านแล้วเข้าใจ
มาตรฐานกำหนดอะไร
ระบบที่เป็นเอกสารของระดับครบถ้วนต้องครอบคลุมสิบเอ็ดเรื่องต่อไปนี้ เมื่อมีการกำหนด
| กลุ่ม | เรื่องที่ต้องระบุหรือสอบกลับได้ |
|---|---|
| เอกสารการผลิต | แผนการผลิต · ใบกำกับงาน |
| ตำแหน่งบนชิ้นงาน | ตำแหน่งรอยเชื่อมในโครงสร้าง · ตำแหน่งที่ซ่อม · ตำแหน่งชิ้นยึดชั่วคราว |
| วัสดุ | ลวดเชื่อม เช่นชื่อเรียก ชื่อการค้า ผู้ผลิต และหมายเลขล็อตหรือหมายเลขหลอม · โลหะชิ้นงาน เช่นชนิดและหมายเลขหลอม |
| การตรวจ | ขั้นตอน NDT และบุคลากร NDT |
| สอบกลับถึงรอยเชื่อมแต่ละแนว | ช่างเชื่อมและผู้ควบคุมเครื่องเชื่อม · WPS · เครื่องเชื่อมแบบกลเต็มรูปแบบและอัตโนมัติ |
จัดกลุ่มเพื่อให้อ่านง่าย มาตรฐานเรียงเป็นรายการเดียว 11 เรื่อง
แนวทางตีความ
ISO/TR 3834-6 ข้อ 10.8 ย้ำว่า ISO 3834 ไม่ได้กำหนดการระบุและการสอบกลับเสมอไป ผู้ผลิตที่รับหรือมีแนวโน้มจะรับงานที่ต้องสอบกลับ ต้องมีคำแนะนำการปฏิบัติงานที่เหมาะสม และคำแนะนำนั้นไม่ควรทำให้เกิดความสับสนกับชิ้นงานของสัญญาที่ไม่ต้องสอบกลับ
เมื่อต้องสอบกลับลวดเชื่อม แนวทางคาดหวังให้บันทึกล็อตทั้งหมดที่ใช้ในรอยเชื่อมนั้น แต่ไม่จำเป็นต้องบันทึกว่าล็อตใดอยู่ตรงไหนในรอยต่อที่เชื่อมหลายชั้น
งานของผู้ประสานงานงานเชื่อม
ISO 14731:2019 ภาคผนวก B.18 ให้ผู้ผลิตพิจารณามอบหมายเรื่องต่อไปนี้
- เรื่องเดียวกับรายการสิบเอ็ดเรื่องของข้อ 17 ตั้งแต่การระบุแผนการผลิตและใบกำกับงาน จนถึงการสอบกลับ WPS ถึงรอยเชื่อมแต่ละแนว
กฎที่เรียกใช้
EN 1090-2:2018 ข้อ 5.2 กำหนดให้ผลิตภัณฑ์ส่วนประกอบของงานระดับการผลิต EXC3 และ EXC4 สอบกลับได้ทุกขั้นตั้งแต่รับเข้าจนถึงส่งมอบ โดยอาศัยบันทึกรายล็อตได้ เว้นแต่ระบุให้สอบกลับรายชิ้น
PED 2014/68/EU ภาคผนวก I ข้อ 3.1.5 กำหนดให้มีขั้นตอนสำหรับระบุวัสดุของชิ้นส่วนที่รับแรงดัน ตั้งแต่รับเข้า ตลอดการผลิต จนถึงการทดสอบขั้นสุดท้าย
คิดต่อ
ถ้าหลุดซ้ำ ให้สงสัยระบบ
- หมายเลขหลอมหายไปเมื่อแผ่นถูกตัด เพราะไม่มีใครย้ายเครื่องหมายไปยังชิ้นที่ตัดแล้ว
- เลขประจำตัวช่างถูกตอกหรือเขียนหลังงานเสร็จ จากความจำของหัวหน้างาน
- แผนผังรอยเชื่อมใช้เลขชุดหนึ่ง รายงาน NDT ใช้เลขอีกชุดหนึ่ง และไม่มีตารางเทียบ
- งานที่ต้องสอบกลับกับงานที่ไม่ต้องใช้วัสดุจากกองเดียวกัน โดยไม่มีวิธีแยก
โยงไปเล่มอื่น
| The ISO 3834 Decision System บทที่ 12 | Quality Records และ Traceability: การตัดสินใจว่าจะสอบกลับลึกเพียงใด |
| The ISO 3834 Decision System บทที่ 3 | Contract และ Technical Review ซึ่งเป็นจุดที่ต้องตกลงระดับของการสอบกลับ |
| Defect Atlas | ความไม่สมบูรณ์ของรอยเชื่อมที่เมื่อพบแล้ว ต้องสอบกลับหาสาเหตุ |
คำถามท้ายหน้า
- สัญญากำหนดให้สอบกลับลวดเชื่อม และรอยต่อหนึ่งแนวเชื่อมหลายชั้นด้วยลวดสองล็อต ผู้ผลิตต้องบันทึกหรือไม่ว่าล็อตใดอยู่ชั้นใด
- ผู้ผลิตระดับ ISO 3834-3 ได้รับสัญญาที่ต้องสอบกลับหมายเลขหลอมของโลหะชิ้นงานถึงชิ้นส่วนแต่ละชิ้น รายการของ ISO 3834-3 ข้อ 17 ครอบคลุมเรื่องนี้หรือไม่ และผู้ผลิตต้องทำอย่างไร
แนวคำตอบ
- ตามแนวทางของ ISO/TR 3834-6 ข้อ 10.8 ไม่จำเป็น แนวทางคาดหวังให้บันทึกล็อตทั้งหมดที่ใช้ในรอยเชื่อมนั้น แต่ไม่จำเป็นต้องบันทึกตำแหน่งของแต่ละล็อตในรอยต่อที่เชื่อมหลายชั้น ผู้ผลิตจึงบันทึกทั้งสองล็อตคู่กับหมายเลขรอยเชื่อม เว้นแต่สัญญาระบุให้สอบกลับถึงชั้น
- ไม่ครอบคลุม ISO 3834-3:2005 ข้อ 17 ระบุเพียงการระบุโลหะชิ้นงาน เช่นชนิด ส่วนหมายเลขหลอมอยู่ในรายการของ ISO 3834-2 ข้อ 17 แต่ทั้งสองระดับใช้คำว่าเมื่อมีการกำหนด เมื่อสัญญากำหนด ผู้ผลิตต้องทำตามสัญญา และต้องขยายระบบที่เป็นเอกสารให้ถึงระดับนั้น เรื่องนี้ควรถูกพบตั้งแต่การทบทวนข้อกำหนดตามข้อ 5