ISO 3834 Atlas · ภาค 1 · วิธีคิด

บทที่ 2

เลือกระดับ

ISO 3834 มีสามระดับ และมาตรฐานให้เกณฑ์หกข้อสำหรับเลือก ไม่ได้ให้สูตร บทนี้สรุปเกณฑ์ เส้นแบ่งหลักระหว่างระดับ และผู้ที่เป็นคนเลือกจริง

ISO 3834-1:2005 ข้อ 5 เริ่มด้วยลำดับความสำคัญ การเลือกส่วนของ ISO 3834 ควรเป็นไปตามมาตรฐานผลิตภัณฑ์ ข้อกำหนดของงาน กฎหมาย หรือสัญญา ถ้าเอกสารเหล่านี้ระบุระดับไว้แล้ว ผู้ผลิตไม่มีอะไรต้องเลือก ข้อเดียวกันบอกตรง ๆ ว่า ISO 3834 ถูกใช้ในสถานการณ์หลากหลายเกินกว่าจะให้กฎตายตัวได้ว่ากรณีใดต้องใช้ระดับใด

เกณฑ์หกข้อ

เมื่อผู้ผลิตต้องเลือกเอง ISO 3834-1:2005 ข้อ 5 ให้พิจารณาจากเกณฑ์ที่เกี่ยวกับผลิตภัณฑ์ต่อไปนี้

ทั้งหกข้อเป็นคำถามเชิงขอบเขตและระดับ ไม่มีคะแนน ไม่มีเส้นตัด และไม่มีตารางที่จับคู่ชนิดผลิตภัณฑ์กับระดับ ผู้ผลิตต้องตัดสินและอธิบายเหตุผลได้เอง

ISO/TR 3834-6:2007 ข้อ 8 ให้แนวทางเพิ่ม ซึ่งเป็นคำแนะนำ ไม่ใช่ข้อกำหนด ระดับมาตรฐานควรเหมาะกับผลิตภัณฑ์ช่วงกว้างที่มีองค์ประกอบด้านความปลอดภัยในระดับปกติ อาจรับภาระพลวัต และทำจากวัสดุทั่วไปที่รู้ความสามารถในการเชื่อมดีแล้ว ระดับพื้นฐานเหมาะกับผลิตภัณฑ์ที่มีองค์ประกอบด้านความปลอดภัยจำกัดมากและรับภาระสถิตปานกลาง ระดับครบถ้วนเหมาะเมื่อปัจจัยด้านความปลอดภัยมีนัยสำคัญ ภาระสถิตและพลวัตสูง และวัสดุออกแบบมาสำหรับงานสมรรถนะสูง หรือเมื่อแบบหรือกระบวนการผลิตเป็นของใหม่ ข้อเดียวกันย้ำว่าไม่สามารถกำหนดส่วนของ ISO 3834 ให้กับชนิดผลิตภัณฑ์ได้ การเลือกเป็นความรับผิดชอบของคณะกรรมการมาตรฐานผลิตภัณฑ์ ผู้ซื้อ หรือผู้ผลิต

ระดับสูงครอบคลุมระดับต่ำ

ISO 3834-1:2005 ข้อ 5 ระบุว่าผู้ผลิตที่แสดงความเป็นไปตามระดับหนึ่งได้ ถือว่าเป็นไปตามทุกระดับที่ต่ำกว่าโดยไม่ต้องแสดงเพิ่ม ผู้ผลิตที่เป็นไปตาม ISO 3834-2 จึงเป็นไปตาม ISO 3834-3 และ ISO 3834-4 ด้วย ISO/TR 3834-6:2007 ข้อ 8 ชี้ว่ากฎนี้มีประโยชน์กับผู้ผลิตที่ทำผลิตภัณฑ์หลายแบบ เพราะใช้ระดับครบถ้วนกับงานที่ต้องการ และใช้ข้อกำหนดของระดับที่ต่ำกว่ากับงานที่เหมาะกว่าได้

แต่ละขั้นรวมทุกอย่างของขั้นที่ต่ำกว่า รายการในกล่องคือเส้นแบ่งหลักตามภาคผนวก A ของ ISO 3834-1:2005 ส่วนการกำกับดูแลของระดับพื้นฐานมาจาก ISO 3834-4:2005 ข้อ 7.1

เส้นแบ่งระหว่างสามระดับ

ภาคผนวก A ของ ISO 3834-1:2005 เทียบสามระดับไว้ 22 เรื่อง ตารางข้างล่างเลือกเฉพาะเรื่องที่ทำให้งานของโรงงานต่างกันจริง บางเรื่องเหมือนกันทั้งสามระดับ เช่นการรับรองช่างเชื่อมและผู้ควบคุมเครื่องเชื่อม การรับรองบุคลากรตรวจและทดสอบ ความรับผิดชอบต่องานจ้างช่วง และการมีมาตรการควบคุมสิ่งที่ไม่เป็นไปตามข้อกำหนด ส่วนขั้นตอนการซ่อมหรือแก้ไขเป็นข้อกำหนดเฉพาะของระดับครบถ้วนและระดับมาตรฐาน

กลุ่ม เรื่อง ISO 3834-2 ครบถ้วน ISO 3834-3 มาตรฐาน ISO 3834-4 พื้นฐาน
ก่อนรับงาน บันทึกการทบทวนข้อกำหนดและการทบทวนทางเทคนิค ต้องมี อาจต้องมี ไม่ต้องมี
คน ผู้ประสานงานงานเชื่อม ต้องมี ต้องมี ไม่มีข้อกำหนดเฉพาะ
ขั้นตอน WPS และการรับรองขั้นตอนการเชื่อม ต้องมี ต้องมี ไม่มีข้อกำหนดเฉพาะ
ขั้นตอน การวางแผนการผลิต ต้องมี พร้อมแผนเป็นเอกสารและบันทึก ต้องมี แผนเป็นเอกสารและบันทึกเป็นข้อแนะนำ ไม่มีข้อกำหนดเฉพาะ
อุปกรณ์ การบำรุงรักษา ต้องมี พร้อมแผนเป็นเอกสารและบันทึก ต้องมี บันทึกเป็นข้อแนะนำ ต้องดูแลอุปกรณ์เชื่อมให้อยู่ในสภาพพร้อมใช้ ไม่ได้กำหนดแผนหรือบันทึก
อุปกรณ์ การสอบเทียบหรือการยืนยันความใช้ได้ของเครื่องมือวัด ตรวจ และทดสอบ ต้องมี เมื่อมีการกำหนด ไม่มีข้อกำหนดเฉพาะ
วัสดุ การทดสอบลวดเชื่อมรายล็อต เมื่อมีการกำหนด ไม่มีข้อกำหนดเฉพาะ ไม่มีข้อกำหนดเฉพาะ
วัสดุ การจัดเก็บโลหะชิ้นงาน ป้องกันจากสภาพแวดล้อม และคงการระบุไว้ตลอดการจัดเก็บ เหมือนระดับครบถ้วน ไม่มีข้อกำหนดเฉพาะ
หลังเชื่อม การอบหลังเชื่อม ขั้นตอน บันทึก และการสอบกลับจากบันทึกถึงชิ้นงาน ขั้นตอนและบันทึก ไม่มีข้อกำหนดเฉพาะ
การตรวจ การตรวจและทดสอบก่อน ระหว่าง และหลังเชื่อม ต้องมี ต้องมี ต้องตรวจและทดสอบทั้งหมดตามที่กำหนด
หลักฐาน การระบุระหว่างกระบวนการ และการสอบกลับ เมื่อมีการกำหนด เมื่อมีการกำหนด ไม่มีข้อกำหนดเฉพาะ

สรุปจากภาคผนวก A (ให้ข้อมูล) ของ ISO 3834-1:2005 เว้นสองช่องของระดับพื้นฐานที่ถือตามตัวบทของ ISO 3834-4:2005 คือการบำรุงรักษา (ข้อ 9) และการตรวจและทดสอบ (ข้อ 12) ซึ่งภาคผนวก A สรุปไว้ว่าไม่มีข้อกำหนดเฉพาะ และทำเมื่อมีการกำหนด ตามลำดับ ส่วนแผนเป็นเอกสารและบันทึกในแถวการวางแผนการผลิตมาจากภาคผนวก A เท่านั้น ตัวบทข้อ 10.1 ไม่ได้กล่าวถึง คำว่าลวดเชื่อมในเล่มนี้หมายถึงวัสดุสิ้นเปลืองงานเชื่อมทุกชนิด รายละเอียดของแต่ละเรื่องอยู่ในหน้าคู่ของข้อนั้น

อ่านตารางตามแนวตั้งจะเห็นรูปแบบ เส้นแบ่งระหว่างระดับพื้นฐานกับระดับมาตรฐานคือการมีอยู่ของสิ่งที่ต้องทำ ระดับพื้นฐานไม่มีข้อกำหนดเฉพาะเรื่องผู้ประสานงานงานเชื่อม WPS และการวางแผนการผลิต แต่ไม่ได้ว่างเปล่า ISO 3834-4:2005 ข้อ 7.1 ยังกำหนดให้มีการกำกับดูแลงานเชื่อมอย่างเพียงพอ ข้อ 10 ให้เชื่อมด้วยเทคนิคที่เหมาะสม และข้อ 5 ให้วางแผนกิจกรรมที่เกี่ยวกับคุณภาพอย่างเพียงพอ เส้นแบ่งระหว่างระดับมาตรฐานกับระดับครบถ้วนคือความเข้มของการควบคุมและหลักฐาน สิ่งที่ต้องทำส่วนใหญ่เหมือนกัน แต่ระดับครบถ้วนต้องสอบเทียบหรือยืนยันความใช้ได้ของเครื่องมือ ต้องมีแผนบำรุงรักษาเป็นเอกสาร มีบันทึกมากขึ้น และบันทึกการอบต้องสอบกลับถึงชิ้นงานได้

คำถามท้ายบท

แนวคำตอบ
  1. อธิบายด้วยเกณฑ์หกข้อของ ISO 3834-1:2005 ข้อ 5 เช่นความสำคัญด้านความปลอดภัยของผลิตภัณฑ์ ความซับซ้อนของการผลิต ช่วงของวัสดุ และโอกาสเกิดปัญหาทางโลหะวิทยา โดยดูก่อนว่ามาตรฐานผลิตภัณฑ์ กฎหมาย หรือสัญญาระบุระดับไว้หรือไม่ มาตรฐานไม่มีสูตรหรือคะแนน ข้อ 5 ระบุเองว่าให้กฎตายตัวไม่ได้ และ ISO/TR 3834-6:2007 ข้อ 8 ให้เพียงแนวทาง
  2. ไม่ต้องแสดงเพิ่ม ISO 3834-1:2005 ข้อ 5 ถือว่าผู้ผลิตที่เป็นไปตามระดับหนึ่งเป็นไปตามระดับที่ต่ำกว่าทั้งหมด ส่วนการลดการควบคุม ISO/TR 3834-6:2007 ข้อ 8 ให้แนวทางว่าผู้ผลิตใช้ข้อกำหนดของระดับที่ต่ำกว่ากับผลิตภัณฑ์ที่ระดับนั้นเหมาะกว่าได้ จึงทำได้ และ ISO 3834-2:2021 ข้อ 4 ก็เปิดให้ปรับหรือตัดข้อกำหนดเมื่องานเหมาะกับระดับที่ต่ำกว่า ในทางปฏิบัติผู้ผลิตควรกำหนดให้ชัดว่างานใดใช้ระดับใด และการควบคุมต้องครบตามที่สัญญาของงานนั้นกำหนด