ISO 3834 มีสามระดับ และมาตรฐานให้เกณฑ์หกข้อสำหรับเลือก ไม่ได้ให้สูตร บทนี้สรุปเกณฑ์ เส้นแบ่งหลักระหว่างระดับ และผู้ที่เป็นคนเลือกจริง
ISO 3834-1:2005 ข้อ 5 เริ่มด้วยลำดับความสำคัญ การเลือกส่วนของ ISO 3834 ควรเป็นไปตามมาตรฐานผลิตภัณฑ์ ข้อกำหนดของงาน กฎหมาย หรือสัญญา ถ้าเอกสารเหล่านี้ระบุระดับไว้แล้ว ผู้ผลิตไม่มีอะไรต้องเลือก ข้อเดียวกันบอกตรง ๆ ว่า ISO 3834 ถูกใช้ในสถานการณ์หลากหลายเกินกว่าจะให้กฎตายตัวได้ว่ากรณีใดต้องใช้ระดับใด
เกณฑ์หกข้อ
เมื่อผู้ผลิตต้องเลือกเอง ISO 3834-1:2005 ข้อ 5 ให้พิจารณาจากเกณฑ์ที่เกี่ยวกับผลิตภัณฑ์ต่อไปนี้
- ขอบเขตและความสำคัญของผลิตภัณฑ์ที่มีผลต่อความปลอดภัย
- ความซับซ้อนของการผลิต
- ช่วงของผลิตภัณฑ์ที่ผลิต
- ช่วงของวัสดุที่ใช้
- โอกาสที่จะเกิดปัญหาทางโลหะวิทยา
- ระดับที่ความไม่สมบูรณ์จากการผลิต เช่นการเยื้องศูนย์ การบิดตัว หรือความไม่สมบูรณ์ของรอยเชื่อม มีผลต่อสมรรถนะของผลิตภัณฑ์
ทั้งหกข้อเป็นคำถามเชิงขอบเขตและระดับ ไม่มีคะแนน ไม่มีเส้นตัด และไม่มีตารางที่จับคู่ชนิดผลิตภัณฑ์กับระดับ ผู้ผลิตต้องตัดสินและอธิบายเหตุผลได้เอง
ISO/TR 3834-6:2007 ข้อ 8 ให้แนวทางเพิ่ม ซึ่งเป็นคำแนะนำ ไม่ใช่ข้อกำหนด ระดับมาตรฐานควรเหมาะกับผลิตภัณฑ์ช่วงกว้างที่มีองค์ประกอบด้านความปลอดภัยในระดับปกติ อาจรับภาระพลวัต และทำจากวัสดุทั่วไปที่รู้ความสามารถในการเชื่อมดีแล้ว ระดับพื้นฐานเหมาะกับผลิตภัณฑ์ที่มีองค์ประกอบด้านความปลอดภัยจำกัดมากและรับภาระสถิตปานกลาง ระดับครบถ้วนเหมาะเมื่อปัจจัยด้านความปลอดภัยมีนัยสำคัญ ภาระสถิตและพลวัตสูง และวัสดุออกแบบมาสำหรับงานสมรรถนะสูง หรือเมื่อแบบหรือกระบวนการผลิตเป็นของใหม่ ข้อเดียวกันย้ำว่าไม่สามารถกำหนดส่วนของ ISO 3834 ให้กับชนิดผลิตภัณฑ์ได้ การเลือกเป็นความรับผิดชอบของคณะกรรมการมาตรฐานผลิตภัณฑ์ ผู้ซื้อ หรือผู้ผลิต
ระดับสูงครอบคลุมระดับต่ำ
ISO 3834-1:2005 ข้อ 5 ระบุว่าผู้ผลิตที่แสดงความเป็นไปตามระดับหนึ่งได้ ถือว่าเป็นไปตามทุกระดับที่ต่ำกว่าโดยไม่ต้องแสดงเพิ่ม ผู้ผลิตที่เป็นไปตาม ISO 3834-2 จึงเป็นไปตาม ISO 3834-3 และ ISO 3834-4 ด้วย ISO/TR 3834-6:2007 ข้อ 8 ชี้ว่ากฎนี้มีประโยชน์กับผู้ผลิตที่ทำผลิตภัณฑ์หลายแบบ เพราะใช้ระดับครบถ้วนกับงานที่ต้องการ และใช้ข้อกำหนดของระดับที่ต่ำกว่ากับงานที่เหมาะกว่าได้

แต่ละขั้นรวมทุกอย่างของขั้นที่ต่ำกว่า รายการในกล่องคือเส้นแบ่งหลักตามภาคผนวก A ของ ISO 3834-1:2005 ส่วนการกำกับดูแลของระดับพื้นฐานมาจาก ISO 3834-4:2005 ข้อ 7.1
เส้นแบ่งระหว่างสามระดับ
ภาคผนวก A ของ ISO 3834-1:2005 เทียบสามระดับไว้ 22 เรื่อง ตารางข้างล่างเลือกเฉพาะเรื่องที่ทำให้งานของโรงงานต่างกันจริง บางเรื่องเหมือนกันทั้งสามระดับ เช่นการรับรองช่างเชื่อมและผู้ควบคุมเครื่องเชื่อม การรับรองบุคลากรตรวจและทดสอบ ความรับผิดชอบต่องานจ้างช่วง และการมีมาตรการควบคุมสิ่งที่ไม่เป็นไปตามข้อกำหนด ส่วนขั้นตอนการซ่อมหรือแก้ไขเป็นข้อกำหนดเฉพาะของระดับครบถ้วนและระดับมาตรฐาน
| กลุ่ม | เรื่อง | ISO 3834-2 ครบถ้วน | ISO 3834-3 มาตรฐาน | ISO 3834-4 พื้นฐาน |
|---|---|---|---|---|
| ก่อนรับงาน | บันทึกการทบทวนข้อกำหนดและการทบทวนทางเทคนิค | ต้องมี | อาจต้องมี | ไม่ต้องมี |
| คน | ผู้ประสานงานงานเชื่อม | ต้องมี | ต้องมี | ไม่มีข้อกำหนดเฉพาะ |
| ขั้นตอน | WPS และการรับรองขั้นตอนการเชื่อม | ต้องมี | ต้องมี | ไม่มีข้อกำหนดเฉพาะ |
| ขั้นตอน | การวางแผนการผลิต | ต้องมี พร้อมแผนเป็นเอกสารและบันทึก | ต้องมี แผนเป็นเอกสารและบันทึกเป็นข้อแนะนำ | ไม่มีข้อกำหนดเฉพาะ |
| อุปกรณ์ | การบำรุงรักษา | ต้องมี พร้อมแผนเป็นเอกสารและบันทึก | ต้องมี บันทึกเป็นข้อแนะนำ | ต้องดูแลอุปกรณ์เชื่อมให้อยู่ในสภาพพร้อมใช้ ไม่ได้กำหนดแผนหรือบันทึก |
| อุปกรณ์ | การสอบเทียบหรือการยืนยันความใช้ได้ของเครื่องมือวัด ตรวจ และทดสอบ | ต้องมี | เมื่อมีการกำหนด | ไม่มีข้อกำหนดเฉพาะ |
| วัสดุ | การทดสอบลวดเชื่อมรายล็อต | เมื่อมีการกำหนด | ไม่มีข้อกำหนดเฉพาะ | ไม่มีข้อกำหนดเฉพาะ |
| วัสดุ | การจัดเก็บโลหะชิ้นงาน | ป้องกันจากสภาพแวดล้อม และคงการระบุไว้ตลอดการจัดเก็บ | เหมือนระดับครบถ้วน | ไม่มีข้อกำหนดเฉพาะ |
| หลังเชื่อม | การอบหลังเชื่อม | ขั้นตอน บันทึก และการสอบกลับจากบันทึกถึงชิ้นงาน | ขั้นตอนและบันทึก | ไม่มีข้อกำหนดเฉพาะ |
| การตรวจ | การตรวจและทดสอบก่อน ระหว่าง และหลังเชื่อม | ต้องมี | ต้องมี | ต้องตรวจและทดสอบทั้งหมดตามที่กำหนด |
| หลักฐาน | การระบุระหว่างกระบวนการ และการสอบกลับ | เมื่อมีการกำหนด | เมื่อมีการกำหนด | ไม่มีข้อกำหนดเฉพาะ |
สรุปจากภาคผนวก A (ให้ข้อมูล) ของ ISO 3834-1:2005 เว้นสองช่องของระดับพื้นฐานที่ถือตามตัวบทของ ISO 3834-4:2005 คือการบำรุงรักษา (ข้อ 9) และการตรวจและทดสอบ (ข้อ 12) ซึ่งภาคผนวก A สรุปไว้ว่าไม่มีข้อกำหนดเฉพาะ และทำเมื่อมีการกำหนด ตามลำดับ ส่วนแผนเป็นเอกสารและบันทึกในแถวการวางแผนการผลิตมาจากภาคผนวก A เท่านั้น ตัวบทข้อ 10.1 ไม่ได้กล่าวถึง คำว่าลวดเชื่อมในเล่มนี้หมายถึงวัสดุสิ้นเปลืองงานเชื่อมทุกชนิด รายละเอียดของแต่ละเรื่องอยู่ในหน้าคู่ของข้อนั้น
อ่านตารางตามแนวตั้งจะเห็นรูปแบบ เส้นแบ่งระหว่างระดับพื้นฐานกับระดับมาตรฐานคือการมีอยู่ของสิ่งที่ต้องทำ ระดับพื้นฐานไม่มีข้อกำหนดเฉพาะเรื่องผู้ประสานงานงานเชื่อม WPS และการวางแผนการผลิต แต่ไม่ได้ว่างเปล่า ISO 3834-4:2005 ข้อ 7.1 ยังกำหนดให้มีการกำกับดูแลงานเชื่อมอย่างเพียงพอ ข้อ 10 ให้เชื่อมด้วยเทคนิคที่เหมาะสม และข้อ 5 ให้วางแผนกิจกรรมที่เกี่ยวกับคุณภาพอย่างเพียงพอ เส้นแบ่งระหว่างระดับมาตรฐานกับระดับครบถ้วนคือความเข้มของการควบคุมและหลักฐาน สิ่งที่ต้องทำส่วนใหญ่เหมือนกัน แต่ระดับครบถ้วนต้องสอบเทียบหรือยืนยันความใช้ได้ของเครื่องมือ ต้องมีแผนบำรุงรักษาเป็นเอกสาร มีบันทึกมากขึ้น และบันทึกการอบต้องสอบกลับถึงชิ้นงานได้
คำถามท้ายบท
- ลูกค้าขอให้โรงงานอธิบายว่าเหตุใดจึงเลือก ISO 3834-3 แทน ISO 3834-2 โรงงานควรอธิบายด้วยเกณฑ์ข้อใด และมีสูตรหรือคะแนนของมาตรฐานให้อ้างหรือไม่
- โรงงานที่เป็นไปตาม ISO 3834-2 รับงานที่สัญญาระบุเพียง ISO 3834-3 ต้องแสดงอะไรเพิ่มหรือไม่ และจะลดการควบคุมสำหรับงานนั้นได้หรือไม่
แนวคำตอบ
- อธิบายด้วยเกณฑ์หกข้อของ ISO 3834-1:2005 ข้อ 5 เช่นความสำคัญด้านความปลอดภัยของผลิตภัณฑ์ ความซับซ้อนของการผลิต ช่วงของวัสดุ และโอกาสเกิดปัญหาทางโลหะวิทยา โดยดูก่อนว่ามาตรฐานผลิตภัณฑ์ กฎหมาย หรือสัญญาระบุระดับไว้หรือไม่ มาตรฐานไม่มีสูตรหรือคะแนน ข้อ 5 ระบุเองว่าให้กฎตายตัวไม่ได้ และ ISO/TR 3834-6:2007 ข้อ 8 ให้เพียงแนวทาง
- ไม่ต้องแสดงเพิ่ม ISO 3834-1:2005 ข้อ 5 ถือว่าผู้ผลิตที่เป็นไปตามระดับหนึ่งเป็นไปตามระดับที่ต่ำกว่าทั้งหมด ส่วนการลดการควบคุม ISO/TR 3834-6:2007 ข้อ 8 ให้แนวทางว่าผู้ผลิตใช้ข้อกำหนดของระดับที่ต่ำกว่ากับผลิตภัณฑ์ที่ระดับนั้นเหมาะกว่าได้ จึงทำได้ และ ISO 3834-2:2021 ข้อ 4 ก็เปิดให้ปรับหรือตัดข้อกำหนดเมื่องานเหมาะกับระดับที่ต่ำกว่า ในทางปฏิบัติผู้ผลิตควรกำหนดให้ชัดว่างานใดใช้ระดับใด และการควบคุมต้องครบตามที่สัญญาของงานนั้นกำหนด