ISO 3834 Atlas · ภาค 1 · วิธีคิด

บทที่ 3

ใครเรียกใช้ ISO 3834

ISO 3834 ไม่ได้บังคับใครด้วยตัวเอง โรงงานต้องทำตามเพราะมาตรฐานผลิตภัณฑ์ กฎหมาย หรือสัญญาเรียกใช้ บทนี้แยกให้ชัดว่าเอกสารแต่ละฉบับเขียนไว้อย่างไร

ISO 3834-1:2005 ข้อ 4 ระบุว่า ISO 3834 เหมาะจะใช้เมื่อการแสดงความสามารถของผู้ผลิตถูกกำหนดไว้ในข้อกำหนดของงาน มาตรฐานผลิตภัณฑ์ หรือข้อกำหนดตามกฎหมาย อย่างใดอย่างหนึ่งหรือหลายอย่าง ISO/TR 3834-6:2007 ข้อ 4.2 ยกตัวอย่างมาตรฐานผลิตภัณฑ์ที่กำหนดให้เป็นไปตาม ISO 3834 ไว้ห้าฉบับ คือ EN 1090, EN 12732, EN 12952, EN 13445 และ EN 15085 บทนี้ลงรายละเอียดเฉพาะเอกสารที่เปิดอ่านตัวบทได้

EN 1090-2:2018 โครงสร้างเหล็ก

EN 1090-2:2018 ข้อ 7.1 กำหนดให้การเชื่อมทำตามข้อกำหนดของส่วนที่เกี่ยวข้องในชุด EN ISO 3834 หรือชุด EN ISO 14554 แล้วแต่กรณี และจับคู่ระดับของ ISO 3834 กับระดับการผลิต (execution class, EXC) ไว้ตายตัว

ระดับการผลิต (EXC) ส่วนของ EN ISO 3834 ที่ใช้
EXC1 EN ISO 3834-4 ระดับพื้นฐาน
EXC2 EN ISO 3834-3 ระดับมาตรฐาน
EXC3 และ EXC4 EN ISO 3834-2 ระดับครบถ้วน

EN 1090-2:2018 ข้อ 7.1 หมายเหตุของข้อเดียวกันชี้ไปที่ CEN ISO/TR 3834-6 สำหรับแนวทางการนำไปใช้

นี่คือตัวอย่างของบทที่ 2 ผู้ผลิตโครงสร้างเหล็กไม่ได้เลือกระดับของ ISO 3834 เอง ระดับการผลิตของงานเป็นตัวกำหนด ข้ออื่นของ EN 1090-2:2018 ก็ต่อเข้ากับ ISO 3834 โดยตรง ข้อ 7.2.1 ให้แผนการเชื่อมเป็นส่วนหนึ่งของการวางแผนการผลิตที่ส่วนที่เกี่ยวข้องของ EN ISO 3834 กำหนด และข้อ 7.4.3 ให้ EXC1 มีการกำกับดูแลงานเชื่อมอย่างเพียงพอตามที่ EN ISO 3834-4 ระบุ ส่วน EXC2 ถึง EXC4 ต้องมีผู้ประสานงานงานเชื่อมตาม EN ISO 14731

EN 1090-2 จับคู่ทั้งสามระดับกับระดับการผลิต (EXC) ISO 9606-1 อ้างเฉพาะสองระดับบน ส่วน PED เขียนเป็นข้อกำหนดด้านความปลอดภัยโดยไม่ระบุชื่อมาตรฐาน

PED 2014/68/EU อุปกรณ์รับแรงดัน

ตัวบทของ PED ไม่มีคำว่า ISO 3834 สิ่งที่ภาคผนวก I กำหนดคือผลที่ต้องได้

ข้อ 3.1.2 กำหนดว่ารอยต่อถาวรและบริเวณข้างเคียงต้องไม่มีข้อบกพร่องที่ผิวหรือภายในที่เป็นอันตรายต่อความปลอดภัยของอุปกรณ์ สมบัติของรอยต่อต้องไม่ต่ำกว่าสมบัติขั้นต่ำที่กำหนดสำหรับวัสดุที่นำมาต่อ เว้นแต่การคำนวณออกแบบจะคิดค่าอื่นไว้โดยเฉพาะ และรอยต่อถาวรของชิ้นส่วนที่รับแรงดัน รวมถึงชิ้นส่วนที่ติดกับชิ้นส่วนนั้นโดยตรง ต้องทำโดยบุคลากรที่มีคุณสมบัติเหมาะสม ตามขั้นตอนการปฏิบัติงานที่เหมาะสม สำหรับอุปกรณ์ประเภท II, III และ IV ขั้นตอนและบุคลากรต้องได้รับการอนุมัติจากบุคคลที่สามที่มีอำนาจ ซึ่งผู้ผลิตเลือกได้ว่าจะเป็นหน่วยงานที่ได้รับแจ้ง (notified body) หรือองค์กรบุคคลที่สามที่รัฐสมาชิกยอมรับ

ข้อ 3.1.3 กำหนดว่า NDT ของรอยต่อถาวรต้องทำโดยบุคลากรที่มีคุณสมบัติเหมาะสม และสำหรับอุปกรณ์ประเภท III และ IV บุคลากรต้องได้รับการอนุมัติจากองค์กรบุคคลที่สามที่รัฐสมาชิกยอมรับ

PED จึงเรียกร้องเรื่องเดียวกับ ISO 3834-2:2021 ข้อ 7.2, 8.2, 10.2 และ 10.3 แต่ไม่ได้สั่งให้ใช้ ISO 3834 การเรียกใช้โดยระบุชื่อ ถ้ามี จะอยู่ในมาตรฐานผลิตภัณฑ์ของอุปกรณ์รับแรงดัน เช่น EN 13445 และ EN 12952 ที่ ISO/TR 3834-6:2007 ข้อ 4.2 กล่าวถึง หรืออยู่ในสัญญา

ISO 9606-1 การรับรองช่างเชื่อม

ISO 9606-1:2012 (EN ISO 9606-1:2013) ข้อ 9.3 ให้วิธีต่ออายุการรับรองช่างเชื่อมไว้สามทาง ทุกทางต้องทำโดยผู้สอบหรือหน่วยสอบ ทาง a คือสอบใหม่ทุก 3 ปี ทาง b คือทุก 2 ปี ทดสอบรอยเชื่อมสองแนวที่ทำในช่วง 6 เดือนสุดท้ายของอายุการรับรอง ด้วยการถ่ายภาพรังสี การตรวจด้วยคลื่นเสียงความถี่สูง หรือการทดสอบแบบทำลาย ทาง c ให้การรับรองคงอยู่ได้ตราบที่ยังได้รับการยืนยันทุก 6 เดือนตามข้อ 9.2 และครบเงื่อนไขสามข้อ คือช่างเชื่อมยังทำงานกับผู้ผลิตรายเดิมที่ตนสอบให้ ซึ่งเป็นผู้รับผิดชอบการผลิตผลิตภัณฑ์ ระบบคุณภาพของผู้ผลิตได้รับการทวนสอบตาม ISO 3834-2 หรือ ISO 3834-3 และผู้ผลิตมีเอกสารแสดงว่าช่างเชื่อมทำรอยเชื่อมได้คุณภาพยอมรับได้ตามมาตรฐานการใช้งาน โดยรอยเชื่อมที่ตรวจต้องยืนยันท่าเชื่อม ชนิดรอยเชื่อม และการมีหรือไม่มีวัสดุรองหลัง ข้อ 9.1 กำหนดให้ระบุวิธีต่ออายุที่เลือกไว้บนใบรับรองตั้งแต่ตอนออก

ISO 3834-4 ไม่อยู่ในเงื่อนไขนี้ EN 1090-2:2018 ข้อ 7.4.2.1 จึงกำหนดสอดคล้องกันว่า งาน EXC1 ในโรงงานที่ทำงานตาม EN ISO 3834-4 ต้องต่ออายุการรับรองช่างเชื่อมตามทาง a หรือ b โดยข้อนี้อ้าง EN ISO 9606-1:2017 และต้องต่ออายุผู้ควบคุมเครื่องเชื่อมตาม EN ISO 14732:2013 ข้อ 5.3 a หรือ b

ต้องมีใบรับรองหรือไม่

ISO/TR 3834-6:2007 ข้อ 11 ระบุว่า ISO 3834 ไม่ได้กำหนดให้ต้องมีการประเมินหรือการรับรองใด ผู้ผลิตประกาศความเป็นไปตามส่วนใดส่วนหนึ่งของ ISO 3834 ได้ด้วยความรับผิดชอบของตนเอง โดยต้องระบุเอกสารที่ใช้ในการควบคุม ถ้าเป็นเอกสาร ISO ตามรายการใน ISO 3834-5 เพียงอ้างถึง ISO 3834-5 ก็พอ ข้อเดียวกันระบุด้วยว่า ISO 3834 ใช้เป็นฐานการประเมินโดยลูกค้า (บุคคลที่สอง) หรือหน่วยรับรอง (บุคคลที่สาม) ได้

ไม่ว่าทางใด ISO 3834-5:2021 ข้อ 4.3 กำหนดว่าหน่วยรับรอง หรือผู้ผลิตที่อ้างความเป็นไปตาม ISO 3834-2, -3 หรือ -4 ต้องระบุมาตรฐานประกอบหรือเอกสารที่ใช้ไว้ในใบรับรอง ใบรับรองที่บอกเพียงเลขมาตรฐานและระดับจึงยังบอกไม่ครบว่าโรงงานควบคุมงานเชื่อมด้วยอะไร ใบรับรองจากบุคคลที่สามจะจำเป็นหรือไม่ ขึ้นกับผู้เรียกใช้ คือมาตรฐานผลิตภัณฑ์ กฎหมาย หรือสัญญาของงานนั้น

คำถามท้ายบท

แนวคำตอบ
  1. EN 1090-2:2018 ข้อ 7.1 กำหนดให้ EXC2 ใช้ EN ISO 3834-3 ระดับมาตรฐาน ทาง c ของ ISO 9606-1:2012 (EN ISO 9606-1:2013) ข้อ 9.3 ใช้ได้เมื่อการรับรองได้รับการยืนยันทุก 6 เดือนตามข้อ 9.2 ช่างเชื่อมยังทำงานกับผู้ผลิตรายเดิมที่ตนสอบให้ ระบบคุณภาพของผู้ผลิตได้รับการทวนสอบตาม ISO 3834-2 หรือ ISO 3834-3 และผู้ผลิตมีเอกสารแสดงว่าช่างเชื่อมทำรอยเชื่อมได้คุณภาพยอมรับได้ตามมาตรฐานการใช้งาน และตามข้อ 9.1 วิธีต่ออายุที่ใช้ต้องระบุบนใบรับรองตั้งแต่ตอนออก
  2. ไม่ตรง ตัวบทของ PED 2014/68/EU ไม่ระบุชื่อ ISO 3834 ภาคผนวก I ข้อ 3.1.2 กำหนดให้รอยต่อถาวรของชิ้นส่วนรับแรงดันทำโดยบุคลากรที่มีคุณสมบัติเหมาะสมตามขั้นตอนที่เหมาะสม และสำหรับประเภท II, III และ IV ขั้นตอนและบุคลากรต้องได้รับการอนุมัติจากบุคคลที่สามที่มีอำนาจ ข้อ 3.1.3 กำหนดเรื่องบุคลากร NDT ส่วน ISO 3834 เอง ตาม ISO/TR 3834-6:2007 ข้อ 11 ไม่ได้กำหนดให้ต้องมีการรับรอง ข้อผูกพันเรื่องใบรับรอง ถ้ามี มาจากมาตรฐานผลิตภัณฑ์หรือสัญญา