มองแล้วรู้
ข้อ 7.5 ของ ISO 15614-1:2017 ให้เกณฑ์ยอมรับความไม่สมบูรณ์ (imperfection) ของสองระดับไว้ในตาราง 4 Level 1 ห้ามความไม่สมบูรณ์สามชนิด และจำกัดอีกหนึ่งชนิด Level 2 อ้างระดับคุณภาพของ ISO 5817 คือระดับ B เป็นหลัก และระดับ C สำหรับความไม่สมบูรณ์ด้านรูปร่างที่ระบุไว้
ข้อ 7.6 บอกว่าเมื่อผลไม่ผ่าน ทดสอบซ้ำอะไรได้ และต้องเพิ่มชิ้นทดสอบย่อยกี่ชิ้น ข้อนี้พิมพ์เต็มหน้า ใช้เหมือนกันทั้งสองระดับ

การทดสอบซ้ำตามข้อ 7.6 ของ ISO 15614-1:2017 สรุปด้วยคำของผู้เขียน เงื่อนไขครบถ้วนอยู่ในช่องด้านขวา
เกณฑ์ยอมรับความไม่สมบูรณ์
| ความไม่สมบูรณ์ (เลขอ้างอิง ISO 6520-1) | Level 1 | Level 2 |
|---|---|---|
| รอยร้าว (100) · การหลอมไม่ติด (401) · รากซึมลึกไม่สมบูรณ์ (4021) | ไม่ยอมให้มี | ระดับ B ซึ่งไม่ยอมให้มี |
| รอยกัดขอบ (5011, 5012) · เนื้อเชื่อมนูนเกิน (502) · รอยเชื่อมฉากนูนเกิน (503) · รากย้อยเกิน (504) · มุมขอบรอยเชื่อมไม่ถูกต้อง (505) · ความหนาคอเกิน (5214) | ไม่มีข้อกำหนดเฉพาะ | ระดับ C |
| ขารอยเชื่อมฉากไม่เท่ากันเกิน (512) | h ไม่เกิน 3 mm | ระดับ B |
| ความไม่สมบูรณ์อื่นทั้งหมด | ไม่มีข้อกำหนดเฉพาะ | ระดับ B |
ISO 15614-1:2017 ข้อ 7.5 ตาราง 4 หัวคอลัมน์ของ Level 2 คือระดับคุณภาพตาม ISO 5817 ขีดจำกัดของแต่ละระดับอยู่ใน ISO 5817 ไม่ได้อยู่ในตาราง 4
ทำไมจึงสำคัญ
เกณฑ์ยอมรับบอกว่าชิ้นทดสอบดีพอจะเป็นฐานของช่วงที่รับรองหรือไม่ ส่วนกติกาการทดสอบซ้ำป้องกันการเลือกผล ถ้าตัดชิ้นทดสอบย่อยเพิ่มได้ไม่จำกัดจนกว่าจะผ่าน WPQR จะพิสูจน์เพียงว่าผ่านได้ครั้งหนึ่ง ข้อ 7.6 จึงกำหนดจำนวนชิ้นที่เพิ่ม และกำหนดว่าทุกชิ้นที่เพิ่มต้องผ่าน
ตัวอย่างอ่านค่า
ชุดแรงกระแทกในบริเวณกระทบร้อนได้ 44, 41 และ 26 J ค่าเฉลี่ยต่ำสุดที่กำหนดคือ 40 J
ชุดแรก: ค่าเฉลี่ย (44 + 41 + 26) / 3 = 37.0 J ไม่ผ่าน ขีดของค่าเดี่ยวคือ 0.70 × 40 = 28 J มีค่าต่ำกว่า 28 J หนึ่งค่า คือ 26 J จึงทดสอบซ้ำได้ตามข้อ 7.6
ชุดใหม่: ตัดเพิ่มสามชิ้น ได้ 46, 43 และ 39 J ค่าเฉลี่ย 128 / 3 = 42.7 J และไม่มีค่าใดต่ำกว่า 28 J ชุดใหม่ผ่านข้อ 7.4.4
รวมหกชิ้น: (111 + 128) / 6 = 239 / 6 = 39.8 J ต่ำกว่า 40 J การทดสอบซ้ำจึงไม่ผ่าน แม้ชุดใหม่ผ่านเมื่อดูลำพัง
ตัวอย่างสมมติ แต่งขึ้นเพื่ออธิบายวิธีอ่าน
อ่านแล้วเข้าใจ
มาตรฐานกำหนดอะไร: ข้อ 7.5
ตาราง 4 มีสิบเอ็ดแถว จัดได้เป็นสี่กลุ่มตามตารางด้านซ้าย สิบแถวแรกอ้างเลขอ้างอิงของ ISO 5817 และของ ISO 6520-1 แถวสุดท้ายไม่มีเลขอ้างอิง ข้อ 7.5 และตาราง 4 อ้าง ISO 5817 โดยไม่ระบุปี
เชิงอรรถ a ของตาราง 4 ติดอยู่กับแถวความไม่สมบูรณ์อื่นทั้งหมด: ถ้ามาตรฐานการใช้งานกำหนดหรือมีการระบุไว้ วัสดุที่ไวต่อรอยร้าวจุลภาคอาจต้องตรวจเป็นการเฉพาะ หมายเหตุของข้อ 7.5 บอกว่าความสัมพันธ์ระหว่างระดับคุณภาพของ ISO 5817 กับระดับการยอมรับของเทคนิค NDT แต่ละวิธีอยู่ใน ISO 17635
คำว่าไม่มีข้อกำหนดเฉพาะของ Level 1 หมายถึงตาราง 4 ไม่ได้ให้ขีดจำกัด ไม่ได้หมายถึงว่าการทดสอบแบบทำลายผ่านโดยอัตโนมัติ ชิ้นทดสอบย่อยของการทดสอบดัดยังต้องไม่แสดงความไม่สมบูรณ์ใหญ่กว่า 3 mm ตามข้อ 7.4.2
การทดสอบซ้ำ ข้อ 7.6
- NDT ไม่ผ่าน: ต้องเชื่อมชิ้นทดสอบอีกหนึ่งชิ้นและตรวจแบบเดิม ถ้าชิ้นนี้ไม่ผ่าน การทดสอบขั้นตอนการเชื่อมไม่ผ่าน อีกทางหนึ่ง วิเคราะห์หาสาเหตุหลักได้ ถ้าพิสูจน์ได้ว่าสาเหตุไม่เกี่ยวกับขั้นตอนการเชื่อม และมาจากฝีมือของช่างเชื่อมที่ไม่พอ ตัวบทเขียนว่าไม่ต้องมีชิ้นทดสอบเพิ่ม และต้องแนบหลักฐานเข้ากับรายงาน
- ชิ้นทดสอบย่อยของการทดสอบแบบทำลายไม่ผ่าน: ชิ้นทดสอบถือว่าไม่ผ่าน และเชื่อมชิ้นทดสอบใหม่ด้วยพารามิเตอร์การเชื่อมเดิมได้ หรือตัดชิ้นทดสอบย่อยเพิ่มจากชิ้นทดสอบเดิมได้สองชิ้นต่อหนึ่งชิ้นที่ไม่ผ่าน ถ้ามีวัสดุพอ โดยตัดให้ใกล้ตำแหน่งเดิมที่สุด กติกานี้ไม่รวมมหภาค
- มหภาค: ถ้าการทดสอบแบบทำลายทั้งหมดผ่าน แต่มหภาคไม่ผ่าน ตัดมหภาคเพิ่มได้สองชิ้น
- ทุกชิ้นที่เพิ่ม: ต้องผ่านการทดสอบเดียวกับชิ้นแรกที่ไม่ผ่าน ถ้าชิ้นใดไม่ผ่าน การทดสอบขั้นตอนการเชื่อมไม่ผ่าน
- ความแข็ง: ถ้ามีค่าเดี่ยวในบริเวณทดสอบต่าง ๆ เกินตาราง 3 วัดเพิ่มได้หนึ่งแถว ที่ด้านหลังของชิ้นทดสอบย่อย หรือหลังเตรียมผิวที่ทดสอบแล้วอย่างเพียงพอ ค่าที่วัดเพิ่มต้องไม่เกินตาราง 3 ทุกค่า
- แรงกระแทก: ถ้าชุดสามชิ้นไม่ผ่าน โดยมีค่าที่ต่ำกว่า 70 % ของค่าเฉลี่ยต่ำสุดที่กำหนดไม่เกินหนึ่งค่า ต้องตัดเพิ่มสามชิ้น ชุดใหม่ต้องผ่านข้อ 7.4.4 และค่าเฉลี่ยของชุดใหม่รวมกับผลชุดแรกต้องไม่ต่ำกว่าค่าเฉลี่ยที่กำหนด
จุดที่ตัวบทเงียบ: ข้อ 7.6 ไม่ได้เขียนว่าทำอย่างไรเมื่อชุดแรงกระแทกมีค่าต่ำกว่า 70 % สองค่าขึ้นไป เล่มนี้อ่านว่าไม่มีสิทธิ์ทดสอบซ้ำด้วยการตัดเพิ่ม และทางเลือกวิเคราะห์สาเหตุของ NDT ไม่ได้บอกว่าชิ้นทดสอบเดิมใช้ทดสอบต่อได้หรือไม่ ทั้งสองเรื่องเป็นการตีความ ควรตกลงกับผู้ตรวจสอบหรือหน่วยตรวจสอบก่อนเดินต่อ
จุดที่อ่านผิดบ่อย
- อ่านคำว่าไม่มีข้อกำหนดเฉพาะของ Level 1 ว่าไม่ต้องตรวจและไม่ต้องบันทึกความไม่สมบูรณ์
- เมื่อทดสอบแรงกระแทกซ้ำ ดูเฉพาะชุดใหม่ ไม่คิดค่าเฉลี่ยรวมกับผลชุดแรก
- ตัดชิ้นทดสอบย่อยของการทดสอบดัดเพิ่มหนึ่งชิ้นแทนชิ้นที่ไม่ผ่าน ทั้งที่ข้อ 7.6 ให้สองชิ้นต่อหนึ่งชิ้น และต้องผ่านทั้งสอง
คิดต่อ
ถ้าหลุดซ้ำ ให้สงสัยระบบ
- WPQR แสดงเฉพาะผลที่ผ่าน ไม่มีบันทึกของผลครั้งแรกและการทดสอบซ้ำ
- ชิ้นทดสอบที่ NDT ไม่ผ่านถูกซ่อมแล้วตรวจใหม่ โดยไม่มีใครถามว่าข้อ 7.6 ให้ทำเช่นนั้นหรือไม่
- ระดับคุณภาพของ ISO 5817 ไม่ถูกเขียนในใบสั่ง NDT ผู้ตรวจ NDT จึงใช้เกณฑ์ที่ตนคุ้นเคย
โยงไปหน้าอื่นและเล่มอื่น
| Defect Atlas | ชนิดความไม่สมบูรณ์ตาม ISO 6520-1 และขีดจำกัดของระดับ B, C, D ใน ISO 5817 |
| หน้า P6 | ค่าที่ต้องผ่านของการทดสอบแบบทำลายแต่ละอย่าง |
| หน้า P18 | สิ่งที่ WPQR ต้องบันทึก |
คำถามท้ายหน้า
- WPQR Level 2 ของรอยเชื่อมชน การทดสอบแบบทำลายผ่านทั้งหมด ยกเว้นชิ้นมหภาคซึ่งพบการหลอมไม่ติด ข้อ 7.6 ให้ทำอะไรได้ และต้องได้ผลอย่างไรจึงผ่าน
- ชุดแรงกระแทกได้ 42, 40 และ 26 J ค่าเฉลี่ยต่ำสุดที่กำหนดคือ 40 J ทดสอบซ้ำได้ 45, 44 และ 43 J ผลรวมผ่านหรือไม่
แนวคำตอบ
- ข้อ 7.6 ของ ISO 15614-1:2017 ให้ตัดชิ้นทดสอบย่อยมหภาคเพิ่มได้สองชิ้น เมื่อการทดสอบแบบทำลายอื่นผ่านทั้งหมด ชิ้นที่เพิ่มต้องผ่านเกณฑ์ของข้อ 7.5 ทั้งสองชิ้น การหลอมไม่ติด (401) ของ Level 2 ใช้ระดับ B ซึ่งไม่ยอมให้มี (ตาราง 4) ถ้าชิ้นใดชิ้นหนึ่งไม่ผ่าน การทดสอบขั้นตอนการเชื่อมไม่ผ่าน และต้องเชื่อมชิ้นทดสอบใหม่
- ผ่าน ชุดแรก: ค่าเฉลี่ย (42 + 40 + 26) / 3 = 36.0 J ไม่ผ่าน และมีค่าต่ำกว่า 0.70 × 40 = 28 J หนึ่งค่า จึงทดสอบซ้ำได้ตามข้อ 7.6 ชุดใหม่: ค่าเฉลี่ย (45 + 44 + 43) / 3 = 44.0 J ไม่มีค่าใดต่ำกว่า 40 J ผ่านข้อ 7.4.4 รวมหกชิ้น: (108 + 132) / 6 = 40.0 J ไม่ต่ำกว่าค่าเฉลี่ยที่กำหนด จึงผ่าน