หลักของช่วงที่รับรอง และผู้ผลิต

มองแล้วรู้

ข้อ 8 ของ ISO 15614-1:2017 เปลี่ยนผลของชิ้นทดสอบหนึ่งชิ้นให้เป็นช่วงของงานที่เชื่อมได้ ข้อ 8.1 มีประโยคเดียว คือการเปลี่ยนแปลงนอกช่วงที่กำหนดต้องทดสอบขั้นตอนการเชื่อมใหม่ ช่วงของแต่ละตัวแปรอยู่ในข้อ 8.3 ถึง 8.5 และงานผลิตต้องอยู่ในช่วงของทุกตัวแปรพร้อมกัน

ข้อ 8.2 ผูกการทดสอบไว้กับผู้ผลิตที่ทำการทดสอบ WPQR ใช้ได้กับการเชื่อมในโรงงานหรือหน้างาน เมื่อผู้ผลิตรายนั้นยังรับผิดชอบการเชื่อมทั้งหมดที่ทำตามการทดสอบนั้นอย่างครบถ้วน ทั้งสองข้อใช้เหมือนกันทั้ง Level 1 และ Level 2

WPQR หนึ่งฉบับมีช่วงหลายตัวแปร งานต้องอยู่ในช่วงครบทุกตัว

หลักสี่ข้อก่อนอ่านตารางใด

ISO 15614-1:2017 ข้อ 1, 8.1 และ 8.2 ทุกแถวไม่แยกระดับ

ทำไมจึงสำคัญ

ตารางของข้อ 8.3 ถึง 8.5 ให้ช่วงทีละตัวแปร คนอ่านจึงมักตรวจเฉพาะตัวแปรที่ตนสนใจ เช่นความหนา แล้วสรุปว่า WPQR ครอบคลุม ทั้งที่กลุ่มวัสดุหรือ heat input อยู่นอกช่วง ส่วนข้อ 8.2 เป็นข้อที่ไม่มีตัวเลข จึงถูกข้ามบ่อยที่สุด ทั้งที่เป็นข้อที่ตัดสินว่าโรงงานมีสิทธิ์ใช้ WPQR ฉบับนั้นหรือไม่ ก่อนจะถึงคำถามเรื่องช่วง

WPS ต้องระบุอะไร

ISO 15609-1:2004 ให้ WPS ของการเชื่อมอาร์กระบุเรื่องต่อไปนี้

• ชื่อหรือรหัสของผู้ผลิตเจ้าของ WPS (ข้อ 4.2)
• รหัสของ WPS (ข้อ 4.2)
• การอ้างอิง WPQR หรือเอกสารอื่นที่รองรับ WPS ฉบับนั้น (ข้อ 4.2)

ตัวอย่างอ่านค่า

โรงงานมี WPQR ลงวันที่ปี 2012 ทำตาม ISO 15614-1 ฉบับ 2004 สัญญาใหม่ระบุ ISO 15614-1:2017 Level 2 งานมีห้าตัวแปรที่ต้องเทียบ คือกลุ่มโลหะชิ้นงาน ความหนา กระบวนการเชื่อม heat input และ PWHT

ขั้นที่ 1 ผู้ผลิต: โรงงานเป็นผู้ทำการทดสอบเอง และยังรับผิดชอบการเชื่อมทั้งหมด ผ่านข้อ 8.2 ขั้นที่ 2 ฉบับ: WPQR ยังใช้ได้ตามข้อ 1 โดยอ่านช่วงจากตารางของ ISO 15614-1 ฉบับ 2004

ขั้นที่ 3 ช่วง: เทียบทีละตัวแปร สมมติว่าสี่ตัวแปรอยู่ในช่วง แต่ heat input ของงานสูงกว่าขีดบนที่รับรอง ผลคือ 4 จาก 5 ไม่พอ ต้องทดสอบขั้นตอนการเชื่อมใหม่ตามข้อ 8.1 หรือปรับ WPS ให้ heat input กลับเข้าช่วง

ตัวอย่างสมมติ แต่งขึ้นเพื่ออธิบายวิธีอ่าน

อ่านแล้วเข้าใจ

มาตรฐานกำหนดอะไร

ข้อ 8.1 เขียนเพียงว่าการเปลี่ยนแปลงนอกช่วงที่กำหนดต้องทดสอบขั้นตอนการเชื่อมใหม่ ตัวบทของ ISO 15614-1:2017 ไม่มีประโยคว่าแต่ละเงื่อนไขต้องเป็นไปตามนั้นแยกจากกัน แต่ผลของประโยคเดียวนี้คืออย่างเดียวกัน: ตัวแปรใดตัวหนึ่งออกนอกช่วงก็ต้องทดสอบใหม่ การอยู่ในช่วงของตัวแปรหนึ่งจึงชดเชยตัวแปรอื่นไม่ได้ เล่มนี้อ่านแต่ละตัวแปรแยกกัน แล้วต้องผ่านครบทุกตัว

ข้อ 8.2 ให้การทดสอบที่ผู้ผลิตรายหนึ่งจัดทำ ใช้ได้กับการเชื่อมในโรงงานหรือหน้างาน เมื่อผู้ผลิตที่ทำการทดสอบยังรับผิดชอบการเชื่อมทั้งหมดที่ทำตามการทดสอบนั้นอย่างครบถ้วน ISO 15614-1 ฉบับ 2004 เขียนข้อนี้ด้วยวลีว่าโรงงานหรือหน้างานต้องอยู่ภายใต้การควบคุมทางเทคนิคและคุณภาพเดียวกันของผู้ผลิต ISO 15614-1:2017 ตัดวลีนั้นออก เหลือเงื่อนไขเรื่องความรับผิดชอบเพียงข้อเดียว

• การโอนระหว่างผู้ผลิต: ตัวบทไม่มีข้อใดให้โอน WPQR ไปยังผู้ผลิตรายอื่น การที่กลุ่มบริษัทหรือผู้รับจ้างช่วงจะใช้ WPQR ร่วมกันได้หรือไม่ เป็นการตีความว่าใครคือผู้ที่รับผิดชอบการเชื่อมอย่างครบถ้วน ควรตกลงกับผู้ตรวจสอบหรือหน่วยตรวจสอบและลูกค้าเป็นลายลักษณ์อักษร
• อายุ: ISO 15614-1:2017 ไม่มีข้อเรื่องระยะเวลา กติกาอยู่ใน ISO 15607:2019 ข้อ 6 คือการรับรองใช้ได้ไม่มีกำหนดในช่วงที่รับรอง เว้นแต่มีการกำหนดเป็นอย่างอื่น

WPQR ที่ทำตามฉบับก่อน (ข้อ 1)

ข้อ 1 มีสองย่อหน้าเรื่องนี้ ย่อหน้าแรกให้ใช้ WPS และการรับรองที่ทำตามฉบับก่อนกับงานที่ระบุฉบับปัจจุบันได้ และในกรณีนั้นช่วงที่รับรองของฉบับก่อนยังใช้อยู่ ย่อหน้าที่สองให้จัดทำช่วงที่รับรองตามฉบับปัจจุบันจาก WPQR เดิมได้ เมื่อเจตนาทางเทคนิคของข้อกำหนดการทดสอบของฉบับปัจจุบันครบ ถ้าต้องทดสอบเพิ่มเพื่อให้เทียบเท่าทางเทคนิค ทำเฉพาะการทดสอบที่ขาดบนชิ้นทดสอบ

สองย่อหน้านี้เป็นสองทางที่ห้ามปนกัน WPQR ฉบับหนึ่งอ่านช่วงจากตารางของฉบับที่ใช้ทดสอบ หรืออ่านจากตารางของ ISO 15614-1:2017 หลังยืนยันว่าการทดสอบครบตามฉบับนี้แล้ว ตัวบทไม่ได้บอกว่าใครเป็นผู้ตัดสินว่าเจตนาทางเทคนิคครบ จึงควรให้ผู้ตรวจสอบหรือหน่วยตรวจสอบเห็นชอบ หมายเหตุของข้อ 1 เพิ่มว่าเลขกระบวนการเชื่อมแบบเดิมไม่ทำให้ต้องทดสอบใหม่

จุดที่อ่านผิดบ่อย

• ตรวจเฉพาะความหนาและกลุ่มวัสดุ แล้วสรุปว่า WPQR ครอบคลุม โดยไม่ได้เทียบตัวแปรของข้อ 8.4 และ 8.5
• อ่าน WPQR ที่ทำตาม ISO 15614-1 ฉบับ 2004 ด้วยตารางของ ISO 15614-1:2017 โดยไม่ได้ตรวจว่าการทดสอบครบตามฉบับนี้
• ใช้ WPQR ของบริษัทแม่ บริษัทในเครือ หรือผู้รับจ้างช่วง โดยถือว่าเป็นเอกสารของกลุ่ม ทั้งที่ข้อ 8.2 ผูกกับผู้ผลิตที่ทำการทดสอบ

คิดต่อ

ถ้าหลุดซ้ำ ให้สงสัยระบบ

• WPS ไม่อ้างเลข WPQR ที่รองรับ จึงไม่มีใครเทียบช่วงได้เมื่อแบบหรือวัสดุเปลี่ยน
• ทะเบียน WPQR ไม่บันทึกว่าทดสอบตามฉบับใดและระดับใด
• โรงงานรับ WPQR ของบริษัทอื่นมาใช้ โดยไม่มีเอกสารว่าใครรับผิดชอบการเชื่อมตามข้อ 8.2

โยงไปหน้าอื่นและเล่มอื่น

คำถามท้ายหน้า

• บริษัท ก ซื้อกิจการโรงงานของบริษัท ข และต้องการใช้ WPQR ที่บริษัท ข ทดสอบไว้ กับงานที่เชื่อมในโรงงานเดิมภายใต้ชื่อและความรับผิดชอบของบริษัท ก ตัวบทของข้อ 8.2 รองรับหรือไม่ และมีทางเลือกใด
• WPQR ทำตาม ISO 15614-1 ฉบับ 2004 สัญญาใหม่ระบุ ISO 15614-1:2017 ช่วงที่รับรองอ่านจากตารางของฉบับใด และเมื่อใดจึงออกช่วงตาม ISO 15614-1:2017 จาก WPQR เดิมได้