WPQR

มองแล้วรู้

WPQR คือบันทึกผลการประเมินชิ้นทดสอบ และเป็นหลักฐานว่าขั้นตอนการเชื่อมผ่านการทดสอบแล้ว ข้อ 9 กำหนดเนื้อหา ผู้ลงนาม และสิ่งที่แบบฟอร์มของแต่ละระดับต้องบันทึก ภาคผนวก B ให้แบบฟอร์มตัวอย่าง ซึ่งเป็นข้อมูลประกอบ

คนที่ทบทวน WPQR ต้องตอบสามคำถาม คือทดสอบด้วยอะไร ทดสอบครบตามระดับหรือไม่ และผลนั้นครอบคลุมงานช่วงใด WPQR ไม่มีวันหมดอายุ เว้นแต่มีการกำหนดเป็นอย่างอื่น สิ่งที่จำกัดคือช่วงที่รับรองและผู้ผลิตเจ้าของการทดสอบ

แบบตัวอย่างของภาคผนวก B (ข้อมูลประกอบ) แบ่งเป็นสามส่วน ส่วนแรกสรุป ส่วนที่สองและสามคือหลักฐานที่ส่วนแรกอ้าง

แบบฟอร์มตัวอย่างสามส่วน

สรุปจากแบบฟอร์มตัวอย่างในภาคผนวก B (ข้อมูลประกอบ) ของ ISO 15614-1:2017 ผู้ผลิตใช้แบบของตนได้ แต่เนื้อหาตามข้อ 9 ต้องครบ

ทำไมจึงสำคัญ

WPS ทุกฉบับที่ใช้ในงานผลิตยืนอยู่บน WPQR ถ้า WPQR บันทึกไม่ครบ หรือสรุปค่าไม่ตรงกับที่เชื่อมจริง ช่วงที่คิดต่อจากนั้นผิดทั้งหมด และความผิดนั้นไปปรากฏในรอยเชื่อมของงาน ไม่ได้ปรากฏในแฟ้ม ผู้ทบทวนจึงต้องอ่านย้อนจากใบสรุปไปถึงบันทึกการเชื่อมและรายงานของห้องทดสอบ

WPS ต้องระบุอะไร

ISO 15609-1:2004 ให้ WPS ของการเชื่อมอาร์กระบุเรื่องต่อไปนี้

• ชื่อหรือรหัสของผู้ผลิตเจ้าของ WPS และรหัสของ WPS (ข้อ 4.2)
• การอ้างอิง WPQR หรือเอกสารอื่นที่รองรับ WPS ฉบับนั้น (ข้อ 4.2)

ตัวอย่างอ่านค่า

WPQR Level 2 ฉบับหนึ่ง ส่วนที่ 1 เขียน heat input 1.2 kJ/mm และช่วงที่รับรอง 0.9 ถึง 1.5 kJ/mm ส่วนที่ 2 บันทึกเที่ยวรากที่ 0.9 kJ/mm เที่ยวเติมที่ 1.2 kJ/mm และเที่ยวปิดหน้าที่ 1.4 kJ/mm

ตรวจการคิด: 1.2 × 0.75 = 0.9 และ 1.2 × 1.25 = 1.5 ช่วงที่เขียนไว้คิดถูกจากค่า 1.2 แต่ส่วนที่ 2 แสดงว่าแต่ละเที่ยวไม่เท่ากัน ผู้ทบทวนต้องถามว่าทำไมจึงเลือก 1.2

ตัดสิน: ข้อ 8.4.7 ของ Level 2 ไม่ได้บอกว่าใช้ค่าของเที่ยวใด ช่วงนี้จึงตั้งอยู่บนการตีความ ต้องมีบันทึกว่าตกลงกับผู้ตรวจสอบหรือหน่วยตรวจสอบไว้อย่างไร และค่าที่เลือกสัมพันธ์กับตำแหน่งตัดชิ้นทดสอบย่อยแรงกระแทกและความแข็งอย่างไร ดูหน้า P15

ตัวอย่างสมมติ แต่งขึ้นเพื่ออธิบายวิธีอ่าน

อ่านแล้วเข้าใจ

มาตรฐานกำหนดอะไร

• เนื้อหา (ข้อ 9 ทั้งสองระดับ): WPQR เป็นบันทึกผลการประเมินชิ้นทดสอบแต่ละชิ้น รวมการทดสอบซ้ำ ต้องมีรายการที่เกี่ยวข้องตามที่ ISO 15609 กำหนดให้ WPS ระบุ และรายละเอียดของลักษณะที่ไม่ผ่านเกณฑ์ของข้อ 7 ถ้ามี
• ผู้ลงนาม (ข้อ 9 ทั้งสองระดับ): เมื่อไม่พบลักษณะที่ไม่ผ่านเกณฑ์และผลทดสอบยอมรับได้ WPQR นั้นผ่านการรับรอง และต้องลงนามและลงวันที่โดยผู้ตรวจสอบหรือหน่วยตรวจสอบ ซึ่งข้อ 6.3 ให้เป็นผู้ทวนสอบการเชื่อมและการทดสอบชิ้นทดสอบ
• Level 1: แบบฟอร์มต้องบันทึกรายละเอียดและระดับของขั้นตอนการเชื่อม กับผลทดสอบ
• Level 2: แบบฟอร์มต้องบันทึกช่วงที่รับรองเพิ่มด้วย
• ใบรับรองวัสดุ (ทั้งสองระดับ): เมื่อมาตรฐานการใช้งานหรือข้อกำหนดของงานกำหนด ต้องแนบใบรับรองของโลหะชิ้นงานและลวดเชื่อมเข้ากับ WPQR
• ภาคผนวก B (ข้อมูลประกอบ): แบบตัวอย่างมีช่องลงนามของผู้ตรวจสอบหรือหน่วยตรวจสอบทั้งสามส่วน และมีช่องของผู้ผลิตในส่วนบันทึกการเชื่อม
• อายุ: ISO 15614-1:2017 ไม่มีข้อเรื่องระยะเวลา กติกาอยู่ใน ISO 15607:2019 ข้อ 6 คือการรับรองใช้ได้ไม่มีกำหนดในช่วงที่รับรอง เว้นแต่มีการกำหนดเป็นอย่างอื่น
• ฉบับก่อน (ข้อ 1): การรับรองที่ทำตามฉบับก่อนใช้กับงานที่ระบุฉบับปัจจุบันได้ โดยช่วงที่รับรองของฉบับก่อนยังใช้อยู่

ลำดับการอ่านของผู้ทบทวน

ลำดับนี้เป็นวิธีทำงาน ไม่ใช่ข้อกำหนด แต่ละขั้นชี้ไปยังหน้าที่ให้กติกา

• 1 ระดับ เจ้าของ และลายมือชื่อ Level กำหนดทั้งรายการทดสอบและช่วงที่รับรอง ข้อ 1 ระบุว่าการทดสอบตาม Level 2 ครอบคลุม Level 1 แต่ไม่กลับกัน และเมื่อสัญญาหรือมาตรฐานการใช้งานไม่ระบุระดับ ให้ใช้ Level 2 จากนั้นดูชื่อผู้ผลิตตามข้อ 8.2 (หน้า P8)
• 2 กระบวนการและรอยต่อ กระบวนการเชื่อม ตำแหน่งเชื่อม ชนิดรอยต่อและรอยเชื่อม (หน้า P12 และ P13)
• 3 วัสดุ กลุ่มของโลหะชิ้นงาน และลวดเชื่อม (หน้า P9 และ P14)
• 4 ขนาด ความหนา เที่ยวเดียวหรือหลายเที่ยว และเส้นผ่านศูนย์กลาง (หน้า P10 และ P11)
• 5 ความร้อนและแก๊ส ชนิดกระแส heat input และวิธีคำนวณที่บันทึก อุณหภูมิ PWHT แก๊ส และรูปแบบการถ่ายโอนโลหะ (หน้า P15 ถึง P17)
• 6 การทดสอบที่ทำ เทียบกับที่ต้องทำ เปิดตาราง 1 สำหรับ Level 1 หรือตาราง 2 สำหรับ Level 2 แล้วเทียบกับส่วนที่ 3 ทีละรายการ (หน้า P4 ถึง P7)
• 7 คิดช่วงที่รับรองเอง นำค่าจากขั้นที่ 2 ถึง 5 ไปคิดช่วงตามข้อ 8 ทีละตัวแปร เทียบกับคอลัมน์ช่วงที่รับรอง แล้วเทียบกับ WPS ที่อ้าง WPQR ฉบับนี้

ขั้นที่ 7 ต้องทำเองเสมอ ช่วงที่เขียนใน WPQR เป็นผลการคิดของผู้จัดทำ และ WPQR ของ Level 1 อาจไม่มีช่วงเขียนไว้ เพราะข้อ 9 ไม่ได้กำหนด

จุดที่อ่านผิดบ่อย

• อ่านเฉพาะใบสรุปส่วนที่ 1 แล้วเขียน WPS โดยไม่เปิดบันทึกการเชื่อมและผลการทดสอบ
• คิดว่า WPQR Level 1 ที่คอลัมน์ช่วงที่รับรองว่างเป็นเอกสารไม่ครบ ทั้งที่ข้อ 9 กำหนดให้บันทึกช่วงที่รับรองเฉพาะ Level 2
• ใส่วันหมดอายุให้ WPQR หรือทดสอบขั้นตอนการเชื่อมซ้ำตามรอบเวลา ทั้งที่ ISO 15607:2019 ข้อ 6 ให้ใช้ได้ไม่มีกำหนดในช่วงที่รับรอง และไม่มีมาตรฐานการใช้งานหรือสัญญาใดกำหนดเป็นอย่างอื่น

คิดต่อ

ถ้าหลุดซ้ำ ให้สงสัยระบบ

• แฟ้ม WPQR มีเฉพาะใบสรุป ส่วนรายงานของห้องทดสอบและบันทึกการเชื่อมเก็บแยกกันจนหาไม่พบ
• WPS อ้างเลขที่ WPQR แต่ไม่มีใครเทียบช่วงของ WPS กับ WPQR ทีละตัวแปรก่อนอนุมัติ
• โรงงานรับ WPQR ของบริษัทอื่นมาใช้ โดยไม่มีเอกสารว่าใครรับผิดชอบการเชื่อมตามข้อ 8.2

โยงไปหน้าอื่นและเล่มอื่น

คำถามท้ายหน้า

• WPQR Level 1 ฉบับหนึ่งกรอกคอลัมน์ชิ้นทดสอบครบ แต่คอลัมน์ช่วงที่รับรองว่างทั้งคอลัมน์ เอกสารนี้ขาดสิ่งที่ ISO 15614-1:2017 กำหนดหรือไม่ และผู้เขียน WPS ต้องทำอะไรต่อ
• WPQR ฉบับหนึ่งลงวันที่ปี 2012 ทำตาม ISO 15614-1 ฉบับ 2004 และลงนามโดยผู้ประสานงานงานเชื่อมของผู้ผลิตเพียงคนเดียว ไม่มีลายมือชื่อของผู้ตรวจสอบหรือหน่วยตรวจสอบ เอกสารนี้ใช้กับงานที่ระบุ ISO 15614-1:2017 ได้หรือไม่ ให้ตอบแยกเรื่องอายุ เรื่องฉบับ และเรื่องลายมือชื่อ