มองแล้วรู้
รูพรุนหลายรูรวมตัวกันเฉพาะจุด กระจายไม่เป็นระเบียบภายในกลุ่ม ส่วนที่เหลือของแนวเชื่อมสะอาด ต่างจากรูพรุนกระจายสม่ำเสมอ (2012) ที่พบทั่วทั้งแนว
มองจากด้านบนแบบภาพรังสี wp คือความกว้างของแนวเชื่อม เกณฑ์วัดจากเส้นผ่านศูนย์กลางของวงล้อม ไม่ได้นับจำนวนรู
ทำไมจึงสำคัญ
รูในกลุ่มแต่ละรูอาจเล็กและผ่านเกณฑ์รูเดี่ยว แต่กลุ่มที่หนาแน่นลดหน้าตัดรับแรงเฉพาะจุด และมาตรฐานเตือนว่ากลุ่มรูอาจบัง imperfection อื่นบนฟิล์ม กลุ่มรูที่จุดเริ่มแนวมักอยู่ร่วมกับหลอมไม่ติด
อ่านแล้วเข้าใจ
กลไกการเกิด
การป้องกันบ่อหลอมเสียไปชั่วขณะ หรือมีแหล่งแก๊สเฉพาะจุด บ่อหลอมช่วงนั้นจึงรับแก๊สมากกว่าปกติ เมื่อเหตุผ่านไป แนวเชื่อมกลับมาสะอาด ตำแหน่งของกลุ่มจึงบอกได้ว่าเกิดอะไรขึ้น ณ จุดนั้น
สาเหตุที่พบบ่อย
| จุดเริ่มและจุดต่อแนว | arc ยังไม่นิ่ง แก๊สปกคลุมยังไม่เต็ม ลวดเริ่มใหม่ที่ปลายชื้น |
| การปกคลุมสะดุด | ลมพัดเป็นช่วง หัวฉีดอุดชั่วขณะ สายแก๊สถูกทับหรือหัก |
| สิ่งสกปรกเฉพาะจุด | คราบน้ำมัน รอยปากกาหรือสีทำเครื่องหมาย น้ำยากันเม็ดโลหะสะสม ความชื้นในซอกรอยต่อ |
| tack weld | slag หรือรูพรุนของ tack weld ที่ไม่ได้เจียออกก่อนเชื่อมทับ |
| ตามกระบวนการ | 111 ผิวเคลือบลวดแตกหรือชื้นเฉพาะช่วง · 135 เม็ดโลหะสะสมในหัวฉีด · 141 ปลายลวดเติมออกนอกแก๊สปกคลุมแล้วกลับเข้าบ่อหลอม |
ตรวจเจอด้วยวิธีใด
| วิธี | โอกาสพบ | เงื่อนไข |
|---|---|---|
| VT ระหว่างงาน | ●●○ กลาง | ตรวจจุดเริ่มแนวและ tack weld ก่อนเชื่อมทับ |
| VT เมื่อเสร็จ | ●○○ ต่ำ | เฉพาะเมื่อมีรูเปิดถึงผิว |
| PT | ●○○ ต่ำ | เฉพาะรูที่เปิดถึงผิว |
| MT | ●○○ ต่ำ | รูกลมให้รอยบ่งชี้อ่อน |
| RT | ●●● สูง | กลุ่มจุดมืด วัดวงล้อมได้โดยตรง |
| UT | ●●○ กลาง | สัญญาณหลายยอด แยกจาก slag ยาก วัดขนาดกลุ่มไม่แม่น |
| วิธีเสริมและยืนยัน | บทบาท | ใช้เมื่อ |
|---|---|---|
| UT เพิ่มเติม | เสริม | เมื่อฟิล์มแสดงกลุ่มหนาแน่น ใช้ตรวจว่ามี imperfection แบบระนาบซ่อนอยู่หรือไม่ |
เกณฑ์ยอมรับตาม ISO 5817:2023
| รายการ (ข้อ) | D | C | B |
|---|---|---|---|
| วงล้อมกลุ่มรู (2.4) | dA ≤ 25 mm หรือ dA,max ≤ wp |
dA ≤ 20 mm หรือ dA,max ≤ wp |
dA ≤ 15 mm หรือ dA,max ≤ wp/2 |
| งานรับแรงล้า (Annex B) | C63: เท่าระดับ C | B90: ≤ 3 %, d ≤ 0.2 s, d ≤ 2.5 mm | B125: ≤ 2 %, d ≤ 0.1 s, สูงสุด 0.5 mm |
ความยาวอ้างอิง 100 mm รูทุกรูในวงล้อมต้องผ่านเกณฑ์รูเดี่ยวของข้อ 2.3 พื้นที่ที่ยอมรับต้องเป็นเฉพาะจุด และกลุ่มรูแบบ systematic ไม่ยอมรับ เกณฑ์ถอดจาก ISO 5817:2023
คิดต่อ
ถ้าเจอซ้ำ ให้สงสัยระบบ
- กลุ่มรูอยู่ที่จุดเริ่มแนวเสมอ แปลว่าเทคนิคการเริ่ม arc ไม่ได้ถูกสอนหรือไม่ได้ถูกตรวจ
- กลุ่มรูอยู่ตรงตำแหน่ง tack weld แปลว่าไม่มีข้อกำหนดเรื่องการเตรียม tack weld ก่อนเชื่อมทับ
- ใช้ปากกาหรือสีทำเครื่องหมายบนรอยต่อโดยไม่มีข้อกำหนดชนิดที่อนุญาต
- ไม่มีรอบทำความสะอาดหัวฉีดและตรวจสายแก๊ส
แก้ไขและป้องกัน
แก้ไข: เจียหรือเซาะเฉพาะช่วงที่มีกลุ่มรู ตรวจร่องที่เซาะด้วย MT หรือ PT ว่าไม่มีหลอมไม่ติดเหลืออยู่ แล้วเชื่อมซ่อม
ป้องกัน: เริ่ม arc บนแผ่นเริ่มหรือเริ่มแล้วย้อนกลับ เจีย tack weld ให้ลาดก่อนเชื่อมทับ และบันทึกตำแหน่งที่พบกลุ่มรูเพื่อดูว่าซ้ำจุดเดิมหรือไม่
คำถามท้ายหน้า
- ทำไมเกณฑ์ของกลุ่มรูจึงวัดขนาดวงล้อม ไม่นับจำนวนรูในกลุ่ม
- ทำไมฟิล์มที่มีกลุ่มรูหนาแน่นจึงควรตรวจเพิ่มด้วย UT แม้ขนาดวงล้อมจะผ่านเกณฑ์
แนวคำตอบ
1. ทำไมเกณฑ์ของกลุ่มรูจึงวัดขนาดวงล้อม ไม่นับจำนวนรูในกลุ่ม
เพราะผลต่อรอยต่อขึ้นกับขนาดของบริเวณที่อ่อนลง ไม่ใช่จำนวนรู และการนับรูบนฟิล์มที่ซ้อนกันทำได้ไม่แน่นอน ส่วนขนาดของแต่ละรูถูกคุมด้วยเกณฑ์รูเดี่ยวอยู่แล้ว
2. ทำไมฟิล์มที่มีกลุ่มรูหนาแน่นจึงควรตรวจเพิ่มด้วย UT แม้ขนาดวงล้อมจะผ่านเกณฑ์
กลุ่มรูหนาแน่นบัง imperfection อื่นบนฟิล์มได้ โดยเฉพาะหลอมไม่ติดที่จุดเริ่มแนว ซึ่งมักเกิดที่ตำแหน่งเดียวกัน มาตรฐานระบุให้พิจารณาความเป็นไปได้นี้