มองแล้วรู้
ข้อ 8.4.4 ถามว่าลวดตัวใหม่ให้เนื้อเชื่อมที่มีสมบัติเท่าเดิมหรือไม่ และสองระดับตอบด้วยระบบคนละแบบ Level 1 ใช้กลุ่ม F-number และ A-number ของภาคผนวก A ส่วน Level 2 ใช้การกำหนดสัญลักษณ์ตามมาตรฐานลวด และเมื่อมาตรฐานการใช้งานกำหนดการทดสอบแรงกระแทกที่อุณหภูมิต่ำกว่า −20 °C ช่วงของ Level 2 แคบลงถึงระดับชื่อการค้าสำหรับบางกระบวนการ
ข้อ 8.4.5 เรื่องขนาดลวดใช้กับทั้งสองระดับ ขนาดลวดไม่จำกัดช่วงด้วยตัวเอง แต่ผูกกับ heat input ของข้อ 8.4.7

ลวดตัวเดียวกันถูกอ่านสองแบบ Level 1 อ่านเลขกลุ่มของภาคผนวก A ส่วน Level 2 อ่านการกำหนดสัญลักษณ์และชื่อการค้า
ช่วงที่รับรอง
| ทดสอบด้วย | Level 1 | Level 2 |
|---|---|---|
| กระบวนการ 111 ลวด EXX18 ไม่มีข้อกำหนดแรงกระแทก | ลวดที่ F-number และ A-number เดียวกัน ตาราง A.1 จัด EXX15, EXX16, EXX18 และ EXX48 ไว้ใน F-No. 4 (รหัสตามระบบ B ของ ISO 2560) | ลวดที่การกำหนดสัญลักษณ์แสดงสมบัติทางกลเทียบเท่า ชนิดสารหุ้มเดียวกัน ส่วนผสมเคมีระบุเดียวกัน และไฮโดรเจนเท่ากันหรือต่ำกว่า |
| กระบวนการ 135 ลวดตัน งานมีการทดสอบแรงกระแทกต่ำกว่า −20 °C | เปลี่ยนการจัดประเภทของลวดต้องรับรองใหม่ เว้นการเปลี่ยนตามรายการ a) ถึง e) | กติกาทั่วไปของ Level 2 เหมือนแถวแรก เพราะ 135 ไม่อยู่ในรายการกระบวนการที่ผูกกับชื่อการค้า |
| กระบวนการ 136 ลวดไส้ฟลักซ์ งานมีการทดสอบแรงกระแทกต่ำกว่า −20 °C | เหมือนแถวที่สอง | เฉพาะชื่อการค้าของผู้ผลิตที่ใช้ทดสอบ เปลี่ยนผู้ผลิตได้เมื่อส่วนบังคับของการกำหนดสัญลักษณ์เหมือนกัน และเชื่อมชิ้นทดสอบเพิ่มหนึ่งชิ้น |
| ลวดขนาดหนึ่ง แล้วเปลี่ยนขนาด | ได้ เมื่อเป็นไปตามข้อ 8.4.7 | ได้ เมื่อเป็นไปตามข้อ 8.4.7 |
ISO 15614-1:2017 ข้อ 8.4.4 ซึ่งพิมพ์สองคอลัมน์แยกระดับ ตาราง A.1 และ A.2 ของภาคผนวก A ซึ่งเป็นข้อกำหนดและใช้กับ Level 1 และข้อ 8.4.5 ซึ่งไม่แยกระดับ
ทำไมจึงสำคัญ
เนื้อเชื่อมส่วนใหญ่มาจากลวด ความแข็งแรง ความเหนียว และปริมาณไฮโดรเจนของรอยเชื่อมจึงเปลี่ยนเมื่อเปลี่ยนลวด แม้โลหะชิ้นงานเหมือนเดิม ลวดสองชื่อการค้าที่มีการกำหนดสัญลักษณ์เดียวกันอาจให้ค่าแรงกระแทกที่อุณหภูมิต่ำต่างกัน ข้อ 8.4.4 ของ Level 2 ผูกช่วงไว้กับชื่อการค้าในกรณีนั้นสำหรับบางกระบวนการ ซึ่งอ่านได้ว่ามาจากเหตุนี้
WPS ต้องระบุอะไร
ISO 15609-1:2004 ให้ WPS ของการเชื่อมอาร์กระบุเรื่องต่อไปนี้
- ลวดเชื่อม: การกำหนดสัญลักษณ์ ผู้ผลิตและชื่อการค้า (ข้อ 4.4.8)
- ขนาดของลวด (ข้อ 4.4.8)
- การดูแลลวด เช่นการอบ การสัมผัสอากาศ และการอบซ้ำ (ข้อ 4.4.8)
ตัวอย่างอ่านค่า
WPQR Level 2 ของกระบวนการ 136 ทดสอบด้วยลวดไส้ฟลักซ์ชนิดรูไทล์ ขนาด 1.2 mm ของผู้ผลิต ก ด้วย heat input 1.2 kJ/mm มาตรฐานการใช้งานกำหนดการทดสอบแรงกระแทกที่ −40 °C และไม่มีข้อกำหนดความแข็ง
งาน ก ลวดเดิม เปลี่ยนขนาดเป็น 1.6 mm ซึ่งให้ heat input 1.4 kJ/mm: อยู่ในช่วง ข้อ 8.4.5 ให้เปลี่ยนขนาดได้เมื่อเป็นไปตามข้อ 8.4.7 ซึ่งสำหรับ Level 2 ที่มีข้อกำหนดแรงกระแทก ขีดบนคือ 1.2 × 1.25 = 1.5 kJ/mm และ 1.4 ไม่เกิน 1.5
งาน ข เปลี่ยนเป็นลวดของผู้ผลิต ข ที่ส่วนบังคับของการกำหนดสัญลักษณ์เหมือนกัน: ยังไม่อยู่ในช่วง เพราะ −40 °C ต่ำกว่า −20 °C และ 136 อยู่ในรายการของข้อ 8.4.4 ต้องเชื่อมชิ้นทดสอบเพิ่มหนึ่งชิ้นด้วย heat input สูงสุดที่รับรอง คือ 1.5 kJ/mm แล้วทดสอบแรงกระแทกของเนื้อเชื่อม
งาน ค เปลี่ยนเป็นลวดไส้ฟลักซ์ชนิดด่าง: ไม่อยู่ในช่วง เพราะชนิดไส้ฟลักซ์ไม่เหมือนเดิม (ข้อ 8.4.4)
ตัวอย่างสมมติ แต่งขึ้นเพื่ออธิบายวิธีอ่าน
อ่านแล้วเข้าใจ
มาตรฐานกำหนดอะไร: ชนิดและชื่อการค้า
- Level 1 กรณีทั่วไป: ต้องรับรองแยกเมื่อเปลี่ยน F-number ตามตาราง A.1 เมื่อส่วนผสมเคมีของเนื้อเชื่อมเปลี่ยนจาก A-number หนึ่งไปอีกเลขหนึ่งตามตาราง A.2 หรือเมื่อเปลี่ยนผู้ผลิตหรือชื่อการค้าของลวดที่ไม่เข้า F-number และ A-number
- Level 1 เมื่อ WPS ใช้กับงานที่ทดสอบแรงกระแทก: ต้องรับรองใหม่เมื่อเปลี่ยนการจัดประเภท (classification) ของลวดภายในข้อกำหนดลวดฉบับเดียวกัน เปลี่ยนไปเป็นลวดที่ไม่มีข้อกำหนดลวดรองรับ หรือเปลี่ยนระหว่างลวดที่ไม่มีข้อกำหนดลวดรองรับด้วยกัน
- Level 2 กรณีทั่วไป: ลวดหนึ่งครอบคลุมลวดอื่น เมื่อการกำหนดสัญลักษณ์ตามมาตรฐานสากลของลวดแสดงว่ามีสมบัติทางกลเทียบเท่า ชนิดสารหุ้มหรือไส้ฟลักซ์เดียวกัน ส่วนผสมเคมีระบุเดียวกัน และปริมาณไฮโดรเจนเท่ากันหรือต่ำกว่า
- Level 2 เมื่อมาตรฐานการใช้งานกำหนดการทดสอบแรงกระแทกต่ำกว่า −20 °C: สำหรับกระบวนการ 111, 114, 12, 136 และ 132 ช่วงจำกัดที่ชื่อการค้าของผู้ผลิตที่ใช้ทดสอบ เปลี่ยนผู้ผลิตได้ถ้าส่วนบังคับของการกำหนดสัญลักษณ์เหมือนกัน และเชื่อมชิ้นทดสอบเพิ่มหนึ่งชิ้นด้วย heat input สูงสุดที่รับรอง โดยทดสอบเฉพาะชิ้นทดสอบย่อยแรงกระแทกของเนื้อเชื่อม ข้อจำกัดนี้ไม่ใช้กับลวดตันและลวดเติมที่การกำหนดสัญลักษณ์และส่วนผสมเคมีระบุเดียวกัน
ข้อยกเว้นของ Level 1 สำหรับลวดที่มีการจัดประเภท: ไม่ต้องรับรองใหม่เมื่อเปลี่ยน a) ระหว่างลวดที่ระบุว่าทนความชื้นกับที่ไม่ระบุ b) ระดับไฮโดรเจนแพร่ได้ c) ชนิดสารหุ้มไฮโดรเจนต่ำชนิดหนึ่งเป็นอีกชนิดหนึ่ง สำหรับลวดเหล็กกล้าคาร์บอน เหล็กกล้าเจือต่ำ และเหล็กกล้าไร้สนิม ที่ความต้านแรงดึงต่ำสุดและส่วนผสมเคมีระบุเดียวกัน d) รหัสตำแหน่งใช้งานของลวดไส้ฟลักซ์ e) เป็นการจัดประเภทเดียวกันที่มีรหัสต่อท้ายแสดงว่าทดสอบแรงกระแทกที่อุณหภูมิต่ำกว่า หรือเหนียวกว่าที่อุณหภูมิที่กำหนด รายการ e) ยังรวมการเปลี่ยนเป็นลวดอื่นในข้อกำหนดลวดฉบับเดียวกัน เมื่อมาตรฐานการใช้งานไม่กำหนดการทดสอบแรงกระแทกของเนื้อเชื่อม
มาตรฐานกำหนดอะไร: ภาคผนวก A และขนาดลวด
ภาคผนวก A (ข้อกำหนด ใช้กับ Level 1): ตาราง A.1 จัดลวดของเหล็กเป็น F-No. 1 ถึง 6 ตามมาตรฐานลวดและการจัดประเภท และแยกรายการของระบบ A กับระบบ B ของมาตรฐานลวด ลวดเชื่อมหุ้มฟลักซ์กระจายอยู่ใน F-No. 1 ถึง 5 เช่น EXX12, EXX13, EXX14 และ EXX19 อยู่ใน F-No. 2 ลวดชนิดด่างบางรหัส เช่น EXX28 อยู่ใน F-No. 1 ไม่ใช่ F-No. 4 จึงต้องเปิดตารางตามรหัสของลวด ไม่ใช่ตามชื่อชนิดสารหุ้ม ลวดตันและลวดไส้ของมาตรฐานเช่น ISO 14341 และ ISO 17632 อยู่ใน F-No. 6 ทุกการจัดประเภท ลวดนิกเกิลเป็น F-No. 41 ถึง 46 ตาราง A.2 จัดเนื้อเชื่อมเหล็กเป็น A-No. 1 ถึง 12 ตามส่วนผสมเคมี และไม่ใช้กับโลหะนอกกลุ่มเหล็ก ข้อ 8.4.4 ของ Level 2 ไม่อ้างภาคผนวกนี้
ขนาดลวด (ข้อ 8.4.5): เปลี่ยนขนาดได้เมื่อยังเป็นไปตามข้อกำหนดของข้อ 8.4.7 หมายเหตุของข้อ 8.4.5 ระบุว่า เมื่อไม่ต้องทดสอบทั้งแรงกระแทกและความแข็ง ไม่มีข้อจำกัดเรื่องขนาดลวด สำหรับลวดเชื่อมหุ้มฟลักซ์ ข้อ 8.4.7 ให้คำนวณ heat input เฉลี่ยแยกตามเส้นผ่านศูนย์กลางที่ใช้ ดูหน้า P15
จุดที่อ่านผิดบ่อย
- คิดว่าลวดที่การกำหนดสัญลักษณ์เหมือนกันใช้แทนกันได้เสมอ โดยไม่ดูว่างานมีการทดสอบแรงกระแทกต่ำกว่า −20 °C และกระบวนการอยู่ในรายการที่ผูกกับชื่อการค้าหรือไม่
- ใช้ F-number กับ WPQR Level 2 หรือใช้กติกาการกำหนดสัญลักษณ์กับ WPQR Level 1 ทั้งที่สองระดับใช้ระบบคนละแบบ
- เปิดตาราง A.1 ตามชื่อชนิดสารหุ้ม เช่นถือว่าลวดชนิดด่างทุกรหัสอยู่ใน F-No. 4
คิดต่อ
ถ้าหลุดซ้ำ ให้สงสัยระบบ
- ใบสั่งซื้อลวดระบุเฉพาะการกำหนดสัญลักษณ์ ไม่ระบุชื่อการค้า ทั้งที่ WPQR ผูกกับชื่อการค้า
- WPS เขียนลวดเป็นชื่อการค้าเดียว โดยไม่บอกว่าลวดอื่นใดอยู่ในช่วงที่รับรอง ผู้ใช้จึงตัดสินเองที่หน้างาน
- WPQR ไม่บันทึกผู้ผลิต ชื่อการค้า และขนาดของลวดที่ใช้เชื่อมชิ้นทดสอบ
โยงไปหน้าอื่นและเล่มอื่น
| หน้า P15 | ช่วงของ heat input ที่ใช้ตัดสินการเปลี่ยนขนาดลวด |
| หน้า P17 | ฟลักซ์ แก๊ส และการเติมลวด ซึ่งเป็นตัวแปรเฉพาะกระบวนการ |
| หน้า W4 | ช่างเชื่อมนับลวดเชื่อมด้วยกติกาอีกชุดหนึ่ง ห้ามใช้แทนกัน |
| ISO 3834 Atlas ข้อ 11 | การจัดซื้อ การเก็บ และการดูแลลวดเชื่อม |
คำถามท้ายหน้า
- WPQR Level 1 ของกระบวนการ 111 ทดสอบด้วยลวด EXX18 ไม่มีข้อกำหนดแรงกระแทก งานใหม่ต้องการใช้ลวด EXX13 ที่ให้เนื้อเชื่อมใน A-number เดียวกัน WPQR ครอบคลุมหรือไม่
- WPQR Level 2 ของกระบวนการ 111 ทดสอบด้วยลวดขนาด 3.2 และ 4.0 mm งานมีข้อกำหนดความแข็ง ไม่มีข้อกำหนดแรงกระแทก ผู้ผลิตต้องการเพิ่มลวดขนาด 5.0 mm ชนิดและชื่อการค้าเดิม ต้องตรวจอะไรก่อนตัดสิน
แนวคำตอบ
- ไม่ครอบคลุม ISO 15614-1:2017 ข้อ 8.4.4 ของ Level 1 ให้การเปลี่ยน F-number ต้องรับรองแยก และตาราง A.1 ของภาคผนวก A จัด EXX18 ไว้ใน F-No. 4 แต่จัด EXX13 ไว้ใน F-No. 2 แม้ A-number ไม่เปลี่ยน ก็ต้องทดสอบใหม่ด้วยลวดใน F-No. 2
- ต้องตรวจ heat input ของลวด 5.0 mm ISO 15614-1:2017 ข้อ 8.4.5 ให้เปลี่ยนขนาดลวดได้เมื่อยังเป็นไปตามข้อ 8.4.7 งานนี้มีข้อกำหนดความแข็ง ขีดล่างของ heat input ของ Level 2 จึงต่ำกว่าค่าที่ใช้เชื่อมชิ้นทดสอบได้ไม่เกิน 25 % และเพราะไม่มีข้อกำหนดแรงกระแทก ข้อ 8.4.7 จึงไม่ได้ตั้งขีดบนไว้ ข้อ 8.4.7 ให้คำนวณ heat input เฉลี่ยแยกตามเส้นผ่านศูนย์กลางของลวดเชื่อมหุ้มฟลักซ์ ถ้า heat input ของลวด 5.0 mm ไม่ต่ำกว่าขีดล่าง ไม่ต้องทดสอบใหม่ วิธีเลือกค่าอ้างอิงเมื่อแต่ละขนาดให้ค่าไม่เท่ากัน ดูหน้า P15