ห้องสมุดของ Woodyหนังสือ + ตัวคำนวณ

Defect Atlas · ภาค 3 · วินิจฉัย

บทที่ 6

สี่กรณีจากโรงงานสมมติ

กรณีทั้งหมดในบทนี้แต่งขึ้นเพื่อการสอน ไม่ได้มาจากโรงงานหรือเหตุการณ์จริง ตัวเลขทุกตัวเป็นตัวเลขสมมติ

โรงงานในบทนี้คือผู้ผลิตโครงสร้างเหล็กและชิ้นส่วนเครื่องจักรขนาดกลาง มีช่างเชื่อมราวสี่สิบคน ทำงานสองกะ กระบวนการหลักคือ 135 และ 136 มี 111 สำหรับงานหน้างาน และ 121 สำหรับแนวยาว แต่ละกรณีเดินตามห้าขั้นของบทที่ 5

กรณีที่ 1 · รูพรุนที่มาตามฤดู

อัตราไม่ผ่านจากรูพรุนของคานประกอบเพิ่มขึ้นเกือบสามเท่าในช่วงสามเดือน หัวหน้ากะสรุปว่าช่างใหม่สองคนฝีมือไม่ถึง และเสนอให้อบรมซ้ำ
ระบุชนิด เมื่อเปิดฟิล์มดูใหม่ พบสองแบบปนกัน คือรูพรุนกระจาย และรูหนอนในรอยเชื่อมฉาก รายงานเดิมเขียนรวมว่ารูพรุน
อ่านรูปแบบ รูพรุนกระจายพบมากในกะเช้า ชั่วโมงแรก และเกิดกับช่างทุกคน รูหนอนพบเฉพาะคานที่ใช้เหล็กจากผู้ขายรายใหม่
ต้นเหตุร่วม ตารางไขว้ 2 ชี้ว่าสองชนิดนี้มีความชื้นและความสะอาดของรอยต่อร่วมกัน
ถามถึงระบบ ม้วนลวดไส้ flux ถูกทิ้งค้างบนเครื่องข้ามคืนในฤดูฝน ไม่มีข้อกำหนดการเก็บ และเหล็กจากผู้ขายรายใหม่ทา shop primer หนากว่าเดิม โดยใบสั่งซื้อไม่ได้ระบุความหนา
สิ่งที่เปลี่ยน ถอดม้วนลวดเก็บในตู้เมื่อเลิกกะ เพิ่มความหนา primer ในข้อกำหนดจัดซื้อ และให้รายงานการตรวจแยกชนิดรูพรุน

บทเรียน: ปัญหาที่เกิดกับช่างทุกคนในเวลาเดียวกันไม่ใช่ปัญหาฝีมือ และคำว่ารูพรุนคำเดียวซ่อนสองสาเหตุที่แก้คนละฝ่าย ดูหน้า 201 และ 2015

กรณีที่ 2 · ผ่าน RT ทุกแนว แต่ร้าวในปีที่สอง

โครงรับเครื่องจักรที่รับแรงซ้ำถูกส่งกลับมาพร้อมรอยร้าวที่รอยต่อชนของแผ่นหนา 20 mm รอยต่อทุกแนวมีฟิล์ม RT ที่ผ่าน ฝ่ายคุณภาพจึงสรุปเบื้องต้นว่าเป็นปัญหาการออกแบบหรือการใช้งานเกินพิกัด
ระบุชนิด ตัดขวางรอยต่อที่ร้าว พบหลอมไม่ติดที่ผนังร่องด้านเดียว รอยร้าวจากการล้าเริ่มจากปลายของรอยนั้น
อ่านรูปแบบ ตัดรอยต่ออีกสามแนวที่ยังไม่ร้าว พบหลอมไม่ติดที่ผนังด้านเดียวกันทั้งหมด คือด้านที่ชิ้นส่วนข้างเคียงบังการเข้าถึงของหัวเชื่อม
ต้นเหตุร่วม ตำแหน่งเดิมของหน้าตัดทุกชิ้นชี้ไปที่การเข้าถึงและโหมดการถ่ายโอน ไม่ใช่ความบังเอิญ
ถามถึงระบบ WPS ทดสอบในท่าราบด้วย spray transfer แต่ชิ้นงานใหญ่เกินกว่าจะพลิก จึงเชื่อมท่าตั้งด้วย short-circuit transfer ซึ่งอยู่นอกช่วงที่รับรอง และสัญญากำหนด RT ตามความเคยชิน โดยไม่มีใครถามว่า RT เห็น imperfection ที่กระบวนการนี้มักสร้างหรือไม่
สิ่งที่เปลี่ยน ทดสอบ WPS ใหม่สำหรับท่าตั้ง เปลี่ยนวิธีตรวจรอยต่อชนของงานรับแรงซ้ำเป็น UT และเพิ่มขั้นทบทวนวิธี NDT เทียบกับกระบวนการในการทบทวนสัญญา

บทเรียน: ฟิล์มที่ผ่านบอกว่าไม่พบสิ่งที่ RT มองเห็น ไม่ได้บอกว่ารอยต่อดี วิธีตรวจต้องเลือกจาก imperfection ที่คาดว่าจะเกิด ดูหน้า 401 และ ตารางไขว้ 1

กรณีที่ 3 · รอยร้าวที่เกิดหลังทาสี

ฐานเครื่องจักรจากแผ่นหนา 40 mm ผ่าน MT ครบทุกแนวก่อนส่งทาสี สองสัปดาห์ต่อมา ผู้ตรวจของลูกค้าพบรอยร้าวที่ขอบแนวของหูยึดหลายจุด
ระบุชนิด รอยร้าวอยู่ใน HAZ ที่ขอบแนว หน้ารอยแตกสะอาดไม่มีสีออกไซด์ จึงเกิดหลังเย็นแล้ว เป็นรอยร้าวจากไฮโดรเจน
อ่านรูปแบบ รอยร้าวทุกจุดอยู่ตรงตำแหน่งที่เคยเป็น tack weld ของหูยึด ไม่พบในแนวเชื่อมหลัก
ต้นเหตุร่วม สามปัจจัยของรอยร้าวชนิดนี้ครบที่ tack weld คือแนวสั้นบนแผ่นหนาเย็นเร็วมาก ลวดไม่ได้คุมความชื้น และชิ้นงานยึดแน่น
ถามถึงระบบ tack weld ทำโดยช่างประกอบ ซึ่งไม่อยู่ใต้ WPS จึงไม่ preheat และแผนตรวจไม่ได้กำหนดเวลารอก่อน MT ผู้ตรวจจึงตรวจทันทีหลังเชื่อมเพื่อให้งานเดิน
สิ่งที่เปลี่ยน ให้ tack weld อยู่ใต้ WPS และทำโดยช่างที่รับรองแล้ว กำหนดเวลารอก่อนตรวจตามความหนาและเกรดเหล็ก และตรวจ tack weld ก่อนเชื่อมทับ

บทเรียน: การตรวจที่ทำเร็วเกินไปให้ผลผ่านที่ไม่มีความหมาย และงานเชื่อมที่ไม่ถูกเรียกว่างานเชื่อมจะไม่ถูกควบคุม ดูหน้า Ei

กรณีที่ 4 · รอยเชื่อมฉากที่วัดผ่านทุกแนว

ในการตรวจประเมินประจำปี ผู้ตรวจจากภายนอกขอตัด macro รอยเชื่อมฉากสามแนวแบบสุ่ม ทั้งสามแนวเคยผ่านการวัดขนาดด้วยเกจ ผลคือสองในสามแนวมีความหนาคอจริงต่ำกว่าที่แบบกำหนด
ระบุชนิด ภาพตัดขวางแสดงช่องว่างระหว่างชิ้นงาน 2 ถึง 3 mm ที่ราก ขนาดขาจากภายนอกถูกต้อง แต่ความหนาคอจริงสั้นลงเกือบเท่าช่องว่าง
อ่านรูปแบบ แนวที่มีช่องว่างเป็นแนวที่ชิ้นส่วนตัดด้วยเครื่องตัดเครื่องเก่า ซึ่งขอบตัดเอียง
ต้นเหตุร่วม ความหนาคอไม่พอและช่องว่างรากอยู่ในแถวการเตรียมรอยต่อและ fit-up ของตารางไขว้ 2
ถามถึงระบบ รอยเชื่อมฉากไม่มีจุดตรวจ fit-up เพราะถือเป็นรอยต่อง่าย คุณภาพขอบตัดไม่มีเกณฑ์ และการตรวจหลังเชื่อมวัดเฉพาะขาจากภายนอก ซึ่งมองไม่เห็นช่องว่าง
สิ่งที่เปลี่ยน ตรวจช่องว่างด้วยฟีลเลอร์เกจก่อนเชื่อม กำหนดตารางเพิ่มขนาดแนวตามช่องว่าง กำหนดเกณฑ์ความฉากของขอบตัด และสุ่มตัด macro ตามรอบ

บทเรียน: การวัดที่ผ่านทุกครั้งอาจแปลว่าวัดผิดสิ่ง imperfection ของการประกอบต้องตรวจก่อนเชื่อม เพราะหลังเชื่อมจะมองไม่เห็น ดูหน้า 617 และ 5213

คำถามท้ายบท

แนวคำตอบ

1. ในกรณีที่ 2 ถ้าสัญญากำหนด UT ตั้งแต่ต้น ปัญหาจะถูกพบที่ขั้นตอนใด และต้นทุนต่างจากที่เกิดจริงอย่างไร

UT จะพบหลอมไม่ติดที่ขั้นตรวจหลังเชื่อมของชิ้นแรก ๆ ต้นทุนคือการซ่อมไม่กี่รอยต่อและการทดสอบ WPS ใหม่ เทียบกับที่เกิดจริงคือการรับคืน การตรวจและซ่อมงานที่ส่งมอบแล้วทั้งหมด และความเสียหายต่อความเชื่อถือ

2. ทั้งสี่กรณีมีข้อสรุปเบื้องต้นที่ผิด ข้อสรุปเหล่านั้นมีอะไรเหมือนกัน

ทุกข้อสรุปชี้ไปที่สิ่งที่อยู่นอกระบบของโรงงานหรือไปที่ตัวบุคคล และตั้งอยู่บนผลตรวจที่ผ่าน โดยไม่ได้ถามว่าการตรวจนั้นมองเห็นสิ่งที่เกิดขึ้นหรือไม่